“Çalışma tarzı” reformu: fazla mesainin yasal üst sınırı (2018 tarihli kanun)
6 Temmuz 2018 tarihli “çalışma tarzı” reformu kanunu, fazla mesaiye yaptırımla desteklenen bir üst sınırı İş Standartları Kanunu'na yazdı: kural olarak ayda 45 saat ve yılda 360 saat; hiçbir koşulda yılda 720 saati, bir ayda 100 saati ve iki ila altı aylık dönemlerde ortalama 80 saati aşmamak üzere. Son iki sınırda dinlenme günlerindeki çalışma da dikkate alınır. Sınır, büyük işletmelerde Nisan 2019'dan, KOBİ'lerde Nisan 2020'den beri uygulanmaktadır; karayolu sürücüleri, inşaat sektörü ve hekimler ise ancak Nisan 2024'ten itibaren kapsama girmiştir ve istisnai üst sınırlara tabidir: sürücüler için yılda 960 saate, bazı hekimler için 1.860 saate kadar. Hükümet, Ekim 2025'ten beri çalışma süresi kurallarını yeniden inceliyor; üst sınırda herhangi bir değişiklik kabul edilmedi.
Öne çıkanlar
Karayolu sürücüleri için yıllık fazla mesai sınırı (saat)
960
Nisan 2024'ten beri · Açıklanan
İş Standartları Kanunu, md. 140[9]
Dinlenme günlerinde çalışma hariç.
Belirlenmiş hastanelerdeki hekimler için yıllık sınır (saat)
1.860
Nisan 2024'ten beri · Açıklanan
Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanlığı'nın 2022 tarihli ve 6 sayılı tebliği[11][10]
Fazla mesai ve dinlenme günlerindeki çalışma toplamı; diğer hekimler için 960 saat.
Haftada 40 saat veya daha fazla çalışanlar arasında haftada 60 saat veya daha fazla çalışan çalışanlar
%7,7
2025 · Gözlenen
karoshi önleme 2026 beyaz kitabına göre (İşgücü Anketi)[23]
2024'e göre 0,3 puan düşüş; uzun vadeli gerileme.
Tazminat ödenen, işle bağlantılı beyin ve kalp hastalığı vakaları
217
2025 mali yılı · Gözlenen
karoshi önleme 2026 beyaz kitabına göre (özel sektör çalışanları)[23]
2024 mali yılına göre 24 az; 2022'den sonra artış yaşanmıştı.
- Durum: Yürürlükte 1 Nisan 2024 tarihinden beri. Tam olarak yürürlükte: inşaat genel kurala tabi (afet sonrası yeniden inşa çalışmaları aylık sınırlar bakımından hariç), sürücüler yılda 960 saatle sınırlı, hekimler kurumlarına göre yılda 960 veya 1.860 saatle sınırlı.[9][10][11]
- Sonraki tarih: Nisan 2027, Hekimler için fazla mesai üst sınırlarının üç yılı: yönetmeliğin öngördüğü yeniden inceleme
Kimlik kartı
Dayanak metin
働き方改革を推進するための関係法律の整備に関する法律 (“çalışma tarzı” reformunu teşvik etmek amacıyla ilgili kanunların düzenlenmesine dair kanun), 2018 tarihli ve 71 sayılı kanun[1][3]
No: 平成30年法律第71号 · 6 Temmuz 2018
Metni oku ↗Yürütücüler
- Katō Katsunobu (加藤勝信)[4]Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanı, kanun tasarısını Temsilciler Meclisi'ne sundu (27 Nisan 2018) · 2018 · Girişimci
- Takaichi Sanae (高市早苗)[13][14]Başbakan, çalışma bakanından çalışma süresi düzenlemesinin “fiziksel ve zihinsel sağlığın korunması ve çalışanın tercihi koşuluyla” esnetilmesini incelemesini istedi (Ekim 2025) · 2025-2026 · Değişiklik
- Ueno Ken’ichirō (上野賢一郎)[13][14][15]Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanı, İş Standartları mevzuatının Çalışma Politikası Konseyi tarafından yeniden incelenmesini yürütüyor · 2025-2026 · Uygulama
Açıklanan hedef
Uzun çalışma sürelerini düzelterek “karoşinin” (aşırı çalışmaya bağlı ölüm) bir daha asla yaşanmamasını sağlamak ve herkesin kendi durumuna uygun bir çalışma biçimi seçebildiği, sözleşme türü ne olursa olsun adil muamelenin sağlandığı bir toplum inşa etmek.[4][2]
Tasarıyı sunan Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanı'na (27 Nisan 2018) ve bakanlığın kanun özetine göre
Kural olarak aylık fazla mesai sınırı (saat)
45
2019'dan (büyük işletmeler) ve 2020'den (KOBİ'ler) itibaren · İş Standartları Kanunu, md. 36, fıkra 4[9]
Yıllık değişken çalışma süresi uygulamalarında 42 saat.
Kural olarak yıllık fazla mesai sınırı (saat)
360
2019'dan (büyük işletmeler) ve 2020'den (KOBİ'ler) itibaren · İş Standartları Kanunu, md. 36, fıkra 4[9]
Özel madde kapsamında mutlak yıllık tavan (saat)
720
2019'dan (büyük işletmeler) ve 2020'den (KOBİ'ler) itibaren · İş Standartları Kanunu, md. 36, fıkra 5[9]
Dinlenme günlerindeki çalışma hariçtir; 100 saatten az aylık sınır ile iki ila altı aylık ortalamada 80 saat sınırı bunu içerir. Aylık 45 saat sınırı yılda en fazla altı ay aşılabilir.
Başlıca tedbirler
- Fazla mesai, yalnızca çoğunluk sendikası veya çalışanların çoğunluğunun temsilcisiyle yapılan ve iş müfettişliğine sunulan yazılı bir anlaşmaya (“36. madde anlaşması”) dayanarak yasaldır. Kanun, bu anlaşmanın izin verebileceği süreyi sınırlar: kural olarak ayda 45 ve yılda 360 saat; öngörülemeyen yoğunluk dönemleri için özel madde kapsamında yılda 720 saate kadar, yılda en fazla altı ay.[9][2]
- Her durumda geçerli mutlak sınırlar, dinlenme günlerindeki çalışma dahil: herhangi bir ayda 100 saatten az ve iki ila altı aylık her dönemde aylık ortalama en fazla 80 saat. Bunların ihlali en fazla altı ay hapis veya en fazla 300.000 yen para cezası ile cezalandırılır.[9]
- İnşaat: Nisan 2024'ten itibaren genel kural geçerlidir; ancak afet sonrası iyileştirme ve yeniden inşa çalışmaları şimdilik aylık 100 ve 80 saat sınırlarından muaftır.[9][2]
- Kamyon, otobüs ve taksi sürücüleri: Nisan 2024'ten itibaren özel madde kapsamında yılda 960 saat tavan (dinlenme günleri hariç); aylık 100 ve 80 saat sınırları ile altı ay kuralı uygulanmaz; hükümet genel kuralın uygulanmasını incelemeyi sürdürmelidir.[9][1]
- Doktorlar: Nisan 2024'ten itibaren genel olarak yılda 960 saat fazla mesai ve dinlenme günü çalışması, bölgesel sağlık hizmeti veya yoğun eğitim için belirlenen kurumlarda ise 1.860 saate kadar; bir ayda 100 saati aşınca doktorun tıbbi görüşmesi ve takip tedbirleri zorunludur.[9][10][11]
- Yeni teknolojilerin, ürünlerin veya hizmetlerin araştırma ve geliştirilmesi tavandan muaftır; belirli bir saat sayısının ötesinde tıbbi görüşme zorunludur.[9][2]
Verilerle
Tazminat ödenen, işle bağlantılı ruhsal bozukluk vakaları
1.082
2025 mali yılı · Gözlenen
karoshi önleme 2026 beyaz kitabına göre (özel sektör çalışanları)[23]
2024 mali yılına göre 26 fazla; 2019'dan beri her yıl artıyor.
Önlem alınmazsa karayolu yük taşımacılığı kapasitesinde olası açık
%14
2024 mali yılı (2030'da %34) · Projeksiyon
lojistik konulu bakanlar toplantısına göre (2 Haziran 2023 tarihli plan)[12]
2026'da yürürlükteki kurallar (Nisan 2024'ten itibaren ertelenen sektörler), yılda saat
| Sektör | Yıllık tavan (saat) |
|---|---|
| Genel kural: özel madde olmadan | 360 |
| Genel kural ve inşaat: özel madde | 720 |
| Karayolu sürücüleri: özel madde | 960 |
| Doktorlar: genel durum (Dinlenme günü çalışması dahil.) | 960 |
| Doktorlar: belirlenmiş kurumlar (bölgesel sağlık hizmeti, eğitim) (Dinlenme günü çalışması dahil.) | 1.860 |
Ölçek 0 değerinden başlar · Tavanlar birebir karşılaştırılamaz: genel kural, inşaat ve sürücüler için dinlenme günü çalışması yıllık tavanın dışındadır; doktorlar için dahildir. Afet sonrası yeniden inşa çalışmaları aylık sınırlardan muaftır.
2018–2025, ayda saat, yıllık ortalama
| Yıl | Tüm sektörler | İnşaat | Ulaştırma ve posta |
|---|---|---|---|
| 2018 | 14,4 | 15,1 | 27 |
| 2019 | 14,3 | 15,5 | 26,9 |
| 2020 (Covid-19 yılı.) | 12,4 | 14,1 | 24,3 |
| 2021 | 13,2 | 14,5 | 25,3 |
| 2022 | 13,8 | 14,6 | 25,9 |
| 2023 | 13,8 | 14,4 | 25,8 |
| 2024 | 13,5 | 13,3 | 24,7 |
| 2025 | 13,2 | 13,5 | 24,1 |
Ölçek 0 değerinden başlar · Aylık Çalışma Anketi, 5 veya daha fazla çalışanı olan işyerleri, “genel” (yarı zamanlı olmayan) çalışanlar, öngörülen çalışma saatlerinin ötesinde çalışılan saatler. Düzeyler, her yılın kesin sonuçlarında yayımlandığı şekliyle verilmiştir; bunlar ortalamadır, dolayısıyla en uzun çalışma süreleri hakkında bir şey söylemez.
Yıllık çalışma süresi
1.598hrs/year
2025
Takvim
- Duyuruldu
Bakanlar Kurulu tasarısı Diet'e sunuldu (196. oturum, tasarı no. 63)[3]
Temsilciler Meclisi değiştirilmiş kanun tasarısını kabul etti[3]
Oy çokluğuyla: Liberal Demokrat Parti, Komeito, Nippon Ishin no Kai ve Kibō no Tō lehte; Anayasal Demokrat Parti, Halk için Demokrat Parti, Bağımsızlar Grubu, Komünist Parti, Liberal Parti ve Sosyal Demokrat Parti aleyhte oy kullandı.
2018 tarihli ve 71 sayılı kanun olarak yayımlandı[3][2]
Aynı kanun ayrıca işvereni, çalışanlara yılda beş gün ücretli izin kullandırmakla yükümlü kılar, çalışma süresi kurallarından muaf “yüksek nitelikli profesyoneller” sistemini oluşturur, iki iş günü arasındaki dinlenme sürelerini teşvik eder ve düzenli ile düzensiz çalışanlar arasında haksız muamele farklarını yasaklar.
Hekimlerin fazla mesai üst sınırlarını belirleyen bakanlık kararnamesi (1 Nisan 2024'te yürürlüğe girdi)[11]
Bölgesel sağlık hizmeti veya yoğun eğitim için belirlenen kurumlarda çalışan hekimler, yılda 1.860 saate kadar fazla mesai ve tatil günü çalışması yapabilir; yönetmelik, bölgesel sağlık hizmetiyle ilgili üst sınırları 31 Mart 2036'ya kadar hekimler için geçerli genel düzeye (960 saat) indirmeyi hedefler ve her üç yılda bir yeniden inceleme öngörür.
Bakanlar toplantısı “2024 sorunu” karşısında bir lojistik paketi kabul etti[12]
Üst sınırın Nisan 2024'ten itibaren kamyon şoförlerine uygulanmasıyla birlikte hükûmet, önlem alınmazsa taşıma kapasitesinin 2024 mali yılında %14, 2030 mali yılında %34 oranında yetersiz kalabileceği uyarısında bulunuyor; paket bekleme ve yükleme sürelerini, doluluk oranını, taşıma türü değişimini ve yeniden teslimatları hedefliyor.
- Yürürlükte
İnşaat, karayolu sürücüleri ve hekimler için erteleme sona erdi: “2024 sorunu”[9][10][11]
Tam olarak yürürlükte: inşaat genel kurala tabi (afet sonrası yeniden inşa çalışmaları aylık sınırlar bakımından hariç), sürücüler yılda 960 saatle sınırlı, hekimler kurumlarına göre yılda 960 veya 1.860 saatle sınırlı.
- Süren aşama
Çalışma Politikası Konseyi, kanundan beş yıl sonra çalışma standartları mevzuatını gözden geçiriyor[9][21][16][22]
2018 tarihli kanun, hükûmetten fazla mesai kurallarını yürürlüğe girişlerinden beş yıl sonra incelemesini ve inşaat ile sürücüler için özel rejimlerin sona erdirilmesini incelemeyi sürdürmesini zorunlu kılıyor. Eylül 2026'da alt komite ayda iki üç kez toplanmayı planladı; Ekim 2026'da iki iş günü arasındaki dinlenmeyi, “bağlantıyı kesme hakkı”nı, götürü çalışmayı, dinlenme günlerini (art arda 13 günden fazla çalışmaya getirilecek bir sınır dahil) ve birden fazla işte çalışmayı inceledi.
Yeni Başbakan, çalışma süresi düzenlemesinin gözden geçirilmesini istedi[13][14][21]
Değişiklik yapılmadan yürürlükte; hükûmet, 2026 yazından beri Çalışma Politikası Konseyi'nde ele alınan çalışma süresi kurallarının “sağlığın korunması ve çalışanın tercihi koşuluyla” esnetilmesini inceliyor. Kasım 2026 itibarıyla üst sınırda kabul edilmiş bir değişiklik yok.
Çalışma Politikası Konseyi fazla mesai üst sınırını tartışıyor[17][18]
Bakanlık, haftada 60 saat veya daha fazla çalışılan haftaların azaldığını, kadınların ve yaşlıların daha fazla çalıştığını, ancak karoshi (aşırı çalışmaya bağlı ölüm) vakalarının arttığını belirtiyor. Uzman grubu, üst sınırın kendisini değiştirmek için gereken toplumsal uzlaşının henüz bulunmadığı kanaatindeydi.
Hükûmet programı konuşması: götürü çalışmanın gözden geçirilmesi, birden fazla işte çalışmada sağlığın korunması, uzaktan çalışma[19]
Başbakan, bu üç konuda “çalışma biçimi reformunun genel değerlendirmesi sırasında dinlenen çalışanların görüşlerine dayanarak” çalışma yapılacağını duyuruyor; konuşmada fazla mesai üst sınırından söz edilmiyor.
Beş yıllık genel değerlendirmenin sonuçları Çalışma Politikası Konseyi'ne sunuldu[20]
3.000 çalışanla yapılan çevrim içi ankette (Ekim 2025) yaklaşık %10,5'i daha fazla çalışmak istiyor, %59,5'i mevcut durumdan memnun, %30,0'ı daha az çalışmak istiyor; daha fazla saat isteyenlerin birinci nedeni “daha fazla kazanmak” (%41,6). Çalışma bürolarının görüştüğü 327 işletmeden 201'i mevcut süreyi korumak, 73'ü azaltmak, 53'ü artırmak istiyor; bunların 17'si yasal üst sınırın ötesine geçmek istiyor.
Japonya Büyüme Stratejisi: çalışma süresi kuralları 2026 yazından itibaren Çalışma Politikası Konseyi'ne havale edildi[21]
Kabine kararı, esnek ve çeşitli çalışma biçimleri için “bedensel ve ruhsal sağlığın korunması ve çalışanın tercihi koşuluyla” bir tartışma yapılmasını istiyor; götürü çalışmayı, çalışma süresinin dönemsel dağıtımını, art arda çalışılan günlere sınır getirilmesini, iki iş günü arasındaki dinlenmeyi, “bağlantıyı kesme hakkı”nı, birden fazla işte çalışmayı ve uzaktan çalışmayı sayıyor.
- Yaklaşıyor: sonuç henüz bilinmiyor
Hekimler için fazla mesai üst sınırlarının üç yılı: yönetmeliğin öngördüğü yeniden inceleme[11]
2022 tarihli yönetmelik, yürürlüğe girişinden (1 Nisan 2024) itibaren her üç yılda bir, hekimlerin çalışma süresi dikkate alınarak yeniden inceleme yapılmasını öngörüyor.
- Yaklaşıyor: sonuç henüz bilinmiyor
Bölgesel sağlık hizmetindeki hekimlerin üst sınırının 960 saate indirilmesi için hedeflenen tarih[11]
Yönetmeliğin belirlediği bir hedef (“目途”); bağlayıcı bir son tarih değildir ve yoğun eğitim kurumlarını kapsamaz.
Tartışmanın tarafları
Citoyen herhangi bir tutum almaz: argümanlar, sahipleri tarafından ifade edildiği gibi aktarılır.
Savunucularına göre
- Liberal Demokrat Parti ve Komeito'ya göre uzun çalışma günleri “artık bir erdem değildir”: sağlığa, aile ile iş yaşamı dengesine ve kadınların kariyerlerine zarar verir, doğum oranının düşmesine yol açar; kanun, yaptırımı olmayan bir bakanlık duyurusundan ibaret olan fazla mesai sınırlarını, yaptırımlarla desteklenen yasal bir tavana dönüştürmektedir.[6]
- Çalışma Bakanı, tavanın karoshi'nin tanınma eşiğine karşılık geldiğini, her yeniden değerlendirmenin bunu ve herkesin çalışabileceği bir ortamın gerekliliğini dikkate alması gerektiğini hatırlatmaktadır.[14]
- Çalışma Politikası Konseyi'nin çalışan temsilcileri: tavan karoshi düzeyindedir ve işçilerin yaşamının ve sağlığının korunmasına aykırı hiçbir esnetme yapılmamalıdır; aksine, 2017 tarihli işveren-sendika mutabakatında öngörüldüğü gibi tavanın kademeli olarak düşürülmesini ve çalışma süresi kaydının zorunlu hale getirilmesini talep etmektedirler.[18]
- İşveren temsilcileri de tazminat ödenen kalp ve beyin vakalarına ilişkin verilerin, mevcut tavana uyulmuş olsaydı bunların birçoğunun önlenebileceğini düşündürdüğünü belirtmekte, önceliği tavanın uygulanmasına ve işletmelere destek verilmesine vermektedir.[18]
Karşıtlarına göre
- Anayasal Demokrat Parti (2018), bir tavan fikrini memnuniyetle karşılamış ancak istisnai düzeyi karoshi eşiğinin üzerinde bulmuştur (kötüye kullanım halinde dört haftada 160 saate kadar fazla mesai); sürücüler ve inşaat için beş yıllık erteleme ile sürücüler için dinlenme günleri hariç yılda 960 saat öngörülmesini “çifte standart” olarak eleştirmiştir.[7]
- Komünist Parti'ye (2018) göre tavan, karoshi eşiği düzeyindeki fazla mesaiyi yasallaştırmaktadır: ayda 100 saate yakın çalışmaya izin vermek 13 saatlik iş günlerine denk gelir; bu, ILO'nun 1919'da 8 saatlik iş gününü kabul ettiği bir yüzyıl öncesinin düzeyidir.[8]
- Çalışma Politikası Konseyi'nin işveren temsilcileri (2025): kronik personel sıkıntısı çeken küçük işletmeler çalışma saatlerini daha fazla azaltamaz; reform, daha fazla çalışıp kazanmak isteyen çalışanları engelleyecektir; sağlığın korunmasıyla birlikte, KOBİ'lerin kullanabileceği daha basit ve esnek kurallar talep etmektedirler.[18]
- Başbakan Takaichi, göreve başlar başlamaz, çalışma süresi düzenlemesinin “fiziksel ve ruhsal sağlığın korunması ve çalışanın tercihi şartıyla” esnetilmesinin incelenmesini istemiştir.[13][14]
Takip edilecek göstergeler
- Çalışanların aylık ortalama fazla mesai saatleri · MHLW (Monthly Labour Survey)henüz Citoyen kartı yok
- Haftada 60 saat veya daha fazla çalışan çalışanların payı · MIC (Labour Force Survey)henüz Citoyen kartı yok
- Karoşi (beyin ve kalp hastalıkları, ruhsal bozukluklar) kapsamında yapılan başvurular ve tazminat kararları · MHLWhenüz Citoyen kartı yok
- İstihdamdaki kişi başına yıllık fiili çalışma süresi · OECDKartı gör →
Kaynaklar
- [1]働き方改革を推進するための関係法律の整備に関する法律(平成30年法律第71号)法律条文 –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare), 6 Temmuz 2018
- [2]働き方改革を推進するための関係法律の整備に関する法律(平成30年法律第71号)の概要 –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare)
- [3]閣法 第196回国会 63 働き方改革を推進するための関係法律の整備に関する法律案 · 議案審議経過情報 –衆議院 (House of Representatives)
- [4]第196回国会 衆議院 本会議 第22号(平成30年4月27日) · 加藤勝信厚生労働大臣による趣旨説明 –国立国会図書館 国会会議録検索システム (National Diet Library), 27 Nisan 2018
- [5]第196回国会 参議院 本会議 第31号(平成30年6月29日) · 投票の結果 –国立国会図書館 国会会議録検索システム (National Diet Library), 29 Haziran 2018
- [6]第196回国会 参議院 本会議 第31号(平成30年6月29日) · そのだ修光議員(自由民主党)賛成討論 –国立国会図書館 国会会議録検索システム (National Diet Library), 29 Haziran 2018
- [7]第196回国会 参議院 本会議 第31号(平成30年6月29日) · 石橋通宏議員(立憲民主党)反対討論 –国立国会図書館 国会会議録検索システム (National Diet Library), 29 Haziran 2018
- [8]第196回国会 参議院 本会議 第31号(平成30年6月29日) · 倉林明子議員(日本共産党)反対討論 –国立国会図書館 国会会議録検索システム (National Diet Library), 29 Haziran 2018
- [9]労働基準法(昭和22年法律第49号) · 現行条文(第36条、第119条、第139条〜第142条、附則(平成30年7月6日法律第71号)) –e-Gov法令検索 (Digital Agency), 17 Temmuz 2026
- [10]労働基準法施行規則(昭和22年厚生省令第23号) · 第69条の4、第69条の5 –e-Gov法令検索 (Digital Agency)
- [11]医療法第百二十八条の規定により読み替えて適用する労働基準法第百四十一条第二項の厚生労働省令で定める時間等を定める省令(令和4年厚生労働省令第6号) –e-Gov法令検索 (Digital Agency), 19 Ocak 2022
- [12]「物流革新に向けた政策パッケージ」(令和5年6月2日 我が国の物流の革新に関する関係閣僚会議決定) –内閣官房 (Cabinet Secretariat), 2 Haziran 2023
- [13]上野大臣就任挨拶概要(令和7年10月22日) –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare), 22 Ekim 2025
- [14]大臣会見概要(令和7年10月22日) –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare), 22 Ekim 2025
- [15]上野大臣会見概要(令和8年11月2日) –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare), 2 Kasım 2026
- [16]労働政策審議会(労働条件分科会) · 開催一覧 –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare)
- [17]労働条件分科会(第206回)資料No.2-1 労働時間法制の具体的課題に関する検討の論点について(時間外・休日労働の上限規制 等) –厚生労働省 労働基準局 (Ministry of Health, Labour and Welfare), 24 Aralık 2025
- [18]労働条件分科会(第206回)参考資料No.1 各側委員からの主な意見の整理 –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare), 24 Aralık 2025
- [19]第221回国会における高市内閣総理大臣施政方針演説(令和8年2月20日) –首相官邸 (Prime Minister’s Office of Japan), 20 Şubat 2026
- [20]労働条件分科会(第207回)資料No.1 働き方改革の「総点検」について –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare), 13 Mart 2026
- [21]労働条件分科会(第211回)資料No.2-1 労働条件分科会における今後の議論の進め方(案)について(日本成長戦略・骨太の方針2026 抄録を含む) –厚生労働省 労働基準局 (Ministry of Health, Labour and Welfare), 16 Eylül 2026
- [22]労働条件分科会(第214回)資料No.1-1 労働時間法制の具体的課題に関する検討の論点について(法定休日、連続勤務規制、副業・兼業) –厚生労働省 労働基準局 (Ministry of Health, Labour and Welfare), 30 Ekim 2026
- [23]令和8年版 過労死等防止対策白書(概要版) –厚生労働省 労働基準局 (Ministry of Health, Labour and Welfare), 2026
- [24]毎月勤労統計調査 平成30年分結果確報 · 第2表 月間実労働時間及び出勤日数 –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare)
- [25]毎月勤労統計調査 令和元年分結果確報 · 第2表 月間実労働時間及び出勤日数 –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare)
- [26]毎月勤労統計調査 令和2年分結果確報 · 第2表 月間実労働時間及び出勤日数 –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare)
- [27]毎月勤労統計調査 令和3年分結果確報 · 第2表 月間実労働時間及び出勤日数 –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare)
- [28]毎月勤労統計調査 令和4年分結果確報 · 第2表 月間実労働時間及び出勤日数 –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare)
- [29]毎月勤労統計調査 令和5年分結果確報 · 第2表 月間実労働時間及び出勤日数 –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare)
- [30]毎月勤労統計調査 令和6年分結果確報 · 第2表 月間実労働時間及び出勤日数 –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare)
- [31]毎月勤労統計調査 2025(令和7)年分結果確報 · 第2表 月間実労働時間及び出勤日数 –厚生労働省 (Ministry of Health, Labour and Welfare), 25 Şubat 2026
