“Sarı Zarf Yasası”: Sendikalar Yasası'nın 2. ve 3. maddelerinin değiştirilmesi
9 Eylül 2025 tarihli 21045 sayılı Kanun, Sendikalar ve İş İlişkilerinin Düzenlenmesi Kanunu'nun 2. ve 3. maddelerini değiştirmektedir. Bir çalışanın çalışma koşullarını fiilen ve somut olarak denetleyen kişi (tipik olarak alt işverenlerin çalışanları bakımından asıl işveren) bu ölçüde işveren sayılır; toplu uyuşmazlıklar çalışma koşullarını etkileyen yönetim kararlarına ilişkin olabilir; mahkemeler bir grev nedeniyle ödenmesi gereken tazminatı çalışan bazında paylaştırmak zorundadır. İki kez kabul edilip iki kez veto edilen (2023, 2024) düzenleme 24 Ağustos 2025'te oylanmış ve 10 Mart 2026'dan beri yürürlüktedir.
Öne çıkanlar
Bir asıl işverenle müzakere talebinde bulunan alt işveren sendikaları
1.161
10 Mart – 19 Haziran 2026 · Gözlenen
İstihdam ve Çalışma Bakanlığı'na göre[15]
Toplamda yaklaşık 164.000 üyeyi temsil etmektedir.
Bölgesel iş komisyonu tarafından işveren olarak tanınan asıl işverenler
103
19 Haziran 2026 itibarıyla, komisyona çıkan 141 asıl işveren içinde · Gözlenen
İstihdam ve Çalışma Bakanlığı'na göre[15]
Bu kararlardan 13'ü Ulusal Çalışma İlişkileri Komisyonu'nda yeniden inceleme aşamasındaydı.
Alt işveren sendikalarıyla resmî müzakerenin başladığı asıl işveren işyerleri
10
19 Haziran 2026 itibarıyla · Gözlenen
İstihdam ve Çalışma Bakanlığı'na göre[15]
Diğer 51 işyeri tekil kanal sürecini tamamlamış ve gündemi görüşüyordu.
Kimlik kartı
Dayanak metin
노동조합 및 노동관계조정법 일부개정법률 (Sendikalar ve İş İlişkilerinin Düzenlenmesi Kanunu'nda Kısmi Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 21045 sayılı Kanun)[2][1]
No: 법률 제21045호 (Law No. 21045) · 9 Eylül 2025
Metni oku ↗Yürütücüler
- 환경노동위원회 (Environment and Labor Committee)[6][5]Ulusal Meclis komisyonu, yedi kanun teklifini 2211924 sayılı komisyon metninde birleştirdi (Temmuz 2025) · 2025 · Girişimci
- 이재명 (Lee Jae-myung)[2]Cumhurbaşkanı, kanunu 9 Eylül 2025'te yayımladı · 2025 · Uygulama
- 김영훈 (Kim Young-hoon)[2][13][14]İstihdam ve Çalışma Bakanı, uygulama kararnamesi, yorum rehberleri ve asıl işverenler ile alt işverenler arasındaki müzakerelerin desteklenmesi · 2025-2026 · Uygulama
Uygulama
- İstihdam ve Çalışma Bakanlığı (고용노동부)
- İş İlişkileri Komisyonları (işveren sıfatı ve müzakere birimleri hakkındaki kararlar)
- Mahkemeler (grevlerden doğan tazminat davaları)
Açıklanan hedef
Birden fazla şirketin işin kontrolünü paylaştığı durumlarda Anayasa'nın güvence altına aldığı sendikal hakları etkili kılmak: çalışma koşullarını fiilen belirleyen şirket, sözleşme bulunmadığı gerekçesinin ardına sığınmak yerine ilgili çalışanlarla pazarlık yapmalıdır; sözleşmeden doğan işverenin bu koşulları iyileştirme yetkisi yoktur. Yeniden yapılanmaları ve toplu sözleşme ihlallerini uyuşmazlıkların kapsamına almak ve sendikaların varlığını ile grevcilerin hanelerini tehdit eden tazminat mahkûmiyetlerine son vermek.[6][2]
Çevre ve Çalışma Komisyonu'nun alternatif tasarısının gerekçesine göre (Temmuz 2025)
Başlıca tedbirler
- İşveren (madde 2, bent 2): iş sözleşmesinin tarafı olmayan ancak bir çalışanın çalışma koşullarını fiilen ve somut olarak kontrol edip belirleyebilen kişi, bu ölçüde işverendir; uygulamada ana işverenin alt yüklenicilerinin sendikalarıyla pazarlık yapması gerekebilir.[2][10]
- Sendika tanınması (madde 2, bent 4, d, yürürlükten kaldırıldı): bir sendikanın statüsü, üyelerinden bazılarının çalışan olmaması gerekçesiyle artık reddedilemez.[2][10]
- Toplu uyuşmazlıklar (madde 2, bent 5): çalışma koşullarının belirlenmesine ek olarak, uyuşmazlık çalışma koşullarını etkileyen yönetim kararlarına (bakanlığa göre yeniden yapılanmadan kaynaklanan ekonomik nedenli işten çıkarmalar veya görev değişiklikleri) ve işverenin belirli koşullara (ücret, çalışma süresi, sağlık ve güvenlik vb.) ilişkin toplu sözleşmeyi açıkça ihlal etmesine konu olabilir.[2][10][14]
- Tazminat (madde 3): kanuna uygun yürütülen bir pazarlık veya grev nedeniyle tazminat talep etme yasağı diğer sendikal faaliyetleri de kapsayacak şekilde genişletilmiştir; işverenin hukuka aykırı bir eylemine karşı kaçınılmaz olarak savunma yapılırken verilen zarar için de talepte bulunulamaz; bir mahkeme çalışanları sorumlu tuttuğunda, her bir çalışanın payını rolüne, katılımına, ücret düzeyine ve zararın nedenine göre belirlemelidir ve talep üzerine, çalışanın imkânları ile aile yükümlülüklerini dikkate alarak bu payı azaltabilir veya kaldırabilir.[2]
- Diğer güvenceler (3. ve 3-2. maddeler): şahsi kefiller sendikal faaliyetten doğan zararlardan artık sorumlu tutulmaz; işveren, bir sendikanın varlığını tehdit etmek veya sendikal faaliyeti engellemek için tazminat davasını kullanamaz; işveren, 10 Mart 2026 öncesine ait zararlar dahil olmak üzere sendikaları ve işçileri dava etmekten vazgeçebilir.[2]
- Uygulama kararnamesi (14-11. madde): alt işveren sendikaları, asıl işverende mevcut olan tekil müzakere kanalını kullanır; iş komisyonları, alt işveren çalışanları için ayrı müzakere birimleri oluşturabilir ve bunu yaparken öncelikle ortak çıkarları, temsil yeterliliğini ve sendikalar arası çatışma riskini dikkate alır.[12][13]
Verilerle
Ulusal Meclis isim usulü oylamaları, 2023–2025
| Oylama | Lehte | Aleyhte | Çekimser |
|---|---|---|---|
| 9 Kasım 2023 (veto edildi) (298 milletvekilinden 174'ü hazır bulundu) | 173 | 0 | 1 |
| 5 Ağustos 2024 (veto edildi) (300 milletvekilinden 179'u hazır bulundu) | 177 | 2 | 0 |
| 24 Ağustos 2025 (yürürlüğe girdi) (298 milletvekilinden 186'sı hazır bulundu) | 183 | 3 | 0 |
Ölçek 0 değerinden başlar · Oylamaya katılmayan milletvekilleri sayılmamıştır. Her vetodan sonra yapılan yeniden oylamalar gösterilmemiştir.
10 Mart – 19 Haziran 2026
| Kümülatif, sonu: | Asıl işveren işyerleri |
|---|---|
| Mart 2026 | 363 |
| Nisan 2026 | 405 |
| Mayıs 2026 | 428 |
| 19 Haziran 2026 | 439 |
Ölçek 0 değerinden başlar · İstihdam ve Çalışma Bakanlığı'nın idari sayımı: özel sektörden 249, kamu sektöründen 190 işyeri.
İşsizlik oranı (ILO)
2,7%
Ç3 2026
Takvim
- Tartışılıyor
Çevre ve Çalışma Komisyonu bir birleştirilmiş metin kabul ediyor (21. Ulusal Meclis)[3]
- Kabul edildi
Ulusal Meclis'te kabul (173 lehte, 0 aleyhte, 1 çekimser)[3]
2123038 sayılı metin; Cumhurbaşkanı metni 1 Aralık 2023'te yeniden görüşülmek üzere geri gönderiyor.
İlk veto: hükümet Meclis'ten yeniden oylama yapmasını istiyor[8][3]
Bakanlar Kurulu, Anayasa'nın 53. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yeniden görüşme talep etmeye karar veriyor. İstihdam ve Çalışma Bakanlığı; işverenin belirsiz tanımını, mahkemelerce ve çalışma komisyonlarınca çözülen konularda olası grevleri ve yalnızca sendikalara tanınan müteselsil sorumluluk istisnasını gerekçe gösteriyor.
Çevre ve Çalışma Komisyonu'nda kamuya açık dinleme[7]
Bir yanda Kore İşverenler Federasyonu (KEF), diğer yanda KCTU ve FKTU sendika konfederasyonları karşıt görüşler sunuyor; bu görüşler komisyonun 2025 inceleme raporunda özetlenmiştir.
- Tartışılıyor
Komisyonda yeni bir birleştirilmiş metin kabul edildi (22. Ulusal Meclis)[4]
- Kabul edildi
Ulusal Meclis'te yeniden kabul (177 lehte, 2 aleyhte)[4]
2202444 sayılı metin; Cumhurbaşkanı'nın yeniden görüşme talebi 19 Ağustos 2024'te Meclis'e ulaşıyor.
Bakanlar Kurulu ikinci bir yeniden oylama talebini görüşüyor[9]
Toplantının açılış konuşmasında, yeni metnin “çalışan olmayan kişileri” de koruyarak ve tazminat sınırlarını genişleterek 2023'te reddedilen metinden daha ileri gittiği savunuluyor.
Uygulama kararnamesi hakkında danışma, ardından yeniden düzenlenen taslak[12]
İlk taslak 25 Kasım 2025 ile 5 Ocak 2026 arasında görüşe açılmıştır; 21 Ocak ile 6 Şubat 2026 arasında görüşe açılan yeniden düzenlenmiş taslak, toplu pazarlık birimlerine ilişkin genel kuralları alt yüklenici çalışanlarına uygulanan kurallardan ayırmaktadır.
Uygulama kararnamesinin ve yorum rehberinin kabulü[13]
Bakanlar Kurulu kararnameyi kabul eder; bakanlık, 26 Aralık 2025 ile 15 Ocak 2026 arasında yürütülen görüş alma sürecinin ardından yorum rehberini kesinleştirir ve işveren niteliği konusunda karar verecek bir danışma komitesi kurar.
100. gün hükümet değerlendirmesi[15]
19 Haziran 2026 itibarıyla 1.161 alt yüklenici sendikası, ana işveren konumundaki 439 işyeriyle pazarlık yapmayı talep etmiştir; çalışma komisyonları 103 ana işverenin işveren niteliğini tanımış ve 10 işyeri resmi görüşmelere başlamıştır.
Kâra endeksli primler ve yönetim kararlarına ilişkin rehber[16]
Bakanlık, ciro veya kârın yüzdesi olarak belirlenen bir prim talebinin ne zorunlu bir toplu pazarlık konusu ne de yasal bir grev gerekçesi olduğunu, ancak serbestçe müzakere edilebileceğini belirtmektedir.
Değiştirilen kanun kapsamında ana işveren ile alt yükleniciler arasındaki ilk toplu sözleşme[17]
Hyundai Steel ile dört iştirakinin sendikaları, iş sağlığı ve güvenliği konusunda bir anlaşma imzalamıştır; bir çalışma komisyonu, bu konuda Hyundai Steel'in işveren niteliğini tanımıştı.
Tartışmanın tarafları
Citoyen herhangi bir tutum almaz: argümanlar, sahipleri tarafından ifade edildiği gibi aktarılır.
Savunucularına göre
- KCTU ve FKTU konfederasyonları, dolaylı istihdamın ve özel çalışma statülerinin yayıldığını, buna karşın çalışanların koşullarını fiilen belirleyen işletmeye karşı sendikal haklarını kullanamadığını ve işverenlerin tazminat davalarının bu hakları kısıtlamak için kullanıldığını savunmaktadır.[7]
- Komisyon metninin gerekçesinde, mahkemelerin her grevciyi, kimin payına ne düştüğünü değerlendirmeden zararın tamamından müteselsilen sorumlu tuttuğu, bunun sendikaların varlığını tehdit ettiği ve grevcileri maddi sıkıntıya ve aile dağılmasına sürüklediği belirtilmektedir.[6]
- Bakan Kim Young-hoon bunu, işgücü piyasasındaki farkları azaltmayı amaçlayan bir “diyaloğu teşvik” yasası olarak nitelemekte; yasanın sınırsız müzakere veya grev getirmediğini, yasa dışı grevler için de otomatik bir dokunulmazlık sağlamadığını vurgulamaktadır.[10]
- Bakanlık, 100 gün sonunda bir “müzakere tsunamisi” görmediğini bildirmektedir: asıl işveren işyeri başına ortalama 2,6 talep, yeni taleplerin Mart'taki 363 işyerinden Mayıs'ta 23 işyerine düşmesi ve 29 vakanın 12'sinde müzakere birimlerinin ortalama 2,2 birime bölünmesi.[15]
Karşıtlarına göre
- Kore İşverenler Federasyonu (KEF), işçi, işveren ve toplu iş uyuşmazlığı kavramlarının genişletilmesinin müzakere düzenini bozduğunu, yasanın açıklığı ilkesini ihlal ettiğini ve hukuki güvenliğe zarar verdiğini; yasa dışı grevlerde bile tazminatın sınırlanmasının bu grevleri teşvik edeceğini ve işverenlerin mülkiyet hakkını aşırı ölçüde kısıtlayarak rekabet gücüne zarar vereceğini savunmaktadır.[7]
- KEF, ABD, Birleşik Krallık, Japonya ve Fransa gibi grev alanını geniş tutan ülkelerin bunu işveren lehine denge unsurlarıyla telafi ettiğini ekliyor: iş yerlerinin işgalinin yasaklanması (Almanya, ABD, Fransa) veya grev sırasında yedek işçi çalıştırma hakkı (Almanya, ABD, Japonya, Birleşik Krallık, Fransa).[7]
- 2023 tarihli metni veto eden dönemin hükümeti (İstihdam ve Çalışma Bakanlığı), “gerçek ve somut kontrol” ölçütünün asıl işverenlerin kiminle ve hangi konuda müzakere etmeleri gerektiğini öngörmelerini engellediği görüşündeydi; oysa müzakereyi reddetmek cezai yaptırıma bağlıdır. Ayrıca mahkemeler ve iş komisyonlarınca daha önce karara bağlanmış haklar konusundaki grevlerin çoğalacağını belirtmişti.[8]
Takip edilecek göstergeler
- İşsizlik oranı · OECDKartı gör →
- İstihdam oranı (15-64 yaş) · Statistics Koreahenüz Citoyen kartı yok
- Müzakere talepleri, işveren niteliğine ilişkin kararlar ve asıl işverenler ile alt yüklenici sendikaları arasındaki anlaşmalar · Ministry of Employment and Laborhenüz Citoyen kartı yok
- Grev nedeniyle kaybedilen iş günleri · Ministry of Employment and Laborhenüz Citoyen kartı yok
- Geçici ve dolaylı istihdamın payı · Statistics Koreahenüz Citoyen kartı yok
Kaynaklar
- [1]노동조합 및 노동관계조정법 [시행 2026. 3. 10.] [법률 제21045호, 2025. 9. 9., 일부개정] –국가법령정보센터 (Ministry of Government Legislation), 9 Eylül 2025
- [2]노동조합 및 노동관계조정법 · 제정·개정이유 및 제정·개정문 (법률 제21045호, 부칙 포함) –국가법령정보센터 (Ministry of Government Legislation), 9 Eylül 2025
- [3][2123038] 노동조합 및 노동관계조정법 일부개정법률안(대안)(환경노동위원장) · 심사정보, 표결정보, 정부재의 –국회 의안정보시스템 (National Assembly Bill Information System), 8 Aralık 2023
- [4][2202444] 노동조합 및 노동관계조정법 일부개정법률안(대안)(환경노동위원장) · 심사정보, 표결정보, 정부재의 –국회 의안정보시스템 (National Assembly Bill Information System), 26 Eylül 2024
- [5][2211924] 노동조합 및 노동관계조정법 일부개정법률안(대안)(환경노동위원장) · 심사정보, 표결정보 –국회 의안정보시스템 (National Assembly Bill Information System), 24 Ağustos 2025
- [6]노동조합 및 노동관계조정법 일부개정법률안(대안) · 대안의 제안경위 및 제안이유 (환경노동위원장) –국회 환경노동위원회 (Environment and Labor Committee), Temmuz 2025
- [7]노동조합 및 노동관계조정법 일부개정법률안 검토보고 <쟁의행위에 대한 손해배상 면책 확대 등> (의안번호 제2208195호·제2208800호·제2210488호) –국회 환경노동위원회 전문위원 (Environment and Labor Committee, chief expert adviser), Temmuz 2025
- [8]「노동조합 및 노동관계조정법」 일부개정법률안에 대한 국회 재의 요구, 국무회의 의결 –고용노동부 (Ministry of Employment and Labor), via korea.kr, 1 Aralık 2023
- [9][모두발언] 제35회 국무회의 –국무조정실 (Office for Government Policy Coordination), via korea.kr, 13 Ağustos 2024
- [10]노조법 2·3조 개정안 국회 본회의 통과 이후 고용노동부 후속 계획 –고용노동부 (Ministry of Employment and Labor), via korea.kr, 24 Ağustos 2025
- [11]개정 노동조합법 2·3조가 내년 3월 10일 시행됩니다 –고용노동부 (Ministry of Employment and Labor), via korea.kr, 9 Eylül 2025
- [12]노동조합법 시행령 개정을 통해 원·하청 교섭 촉진 및 하청노조의 실질적 교섭권 보장을 강화해 나가겠습니다 (시행령 개정안 재입법예고) –고용노동부 (Ministry of Employment and Labor), via korea.kr, 20 Ocak 2026
- [13]개정 노동조합법 시행 대비, 정부 현장안착 지원 통한 시행준비 만전 (시행령 국무회의 의결, 해석지침 확정) –고용노동부 (Ministry of Employment and Labor), via korea.kr, 24 Şubat 2026
- [14]3월 10일, 개정 노동조합법 2·3조 시행 · 개정법 현장 안착 위해 노동부 총력전 –고용노동부 (Ministry of Employment and Labor), via korea.kr, 9 Mart 2026
- [15]개정 노동조합법 시행 100일, 어렵게 첫발 뗀 원·하청 상생·대화 조금씩 진전 –고용노동부 (Ministry of Employment and Labor), via korea.kr, 22 Haziran 2026
- [16]「경영성과급 등 노동쟁의 대상 시행지침」 발표 –고용노동부 (Ministry of Employment and Labor), via korea.kr, 3 Eylül 2026
- [17]원·하청 대화와 상생을 위한 첫 발 내딛다... 개정노조법 시행 이후 원·하청 교섭 첫 결실 –고용노동부 (Ministry of Employment and Labor), via korea.kr, 10 Eylül 2026
