2027 bütçe tasarısı donanım ödeneklerini üç katına çıkarıyor
NATO'nun en büyük ordularından biri, ihracatı 2025'te 10 milyar doları aşan bir savunma sanayii ve hızla artan bir bütçe çabası: 2027 bütçe tasarısı donanım ödeneklerini üç katına çıkarıyor.
Öne çıkanlar
- Türkiye'nin savunma ve havacılık sanayii ihracatı 2025'te 10 milyar doları aşarak rekor kırdı (%48 artış).
- Askerî harcamalar 2025'te yaklaşık 30 milyar dolara, yani GSYH'nin %1,9'una ulaştı (SIPRI); NATO 2026 çabasını %2,9'a yakın olarak tahmin ediyor.
Citoyen'in Türkiye'deki Savunma kategorisine ilişkin özeti. Sektörün sayısal verilerine (Millî Savunma Bakanlığı, SSB, SIPRI, IISS, NATO) dayanır. Tüm değerler, mevcut en son gerçekleşmiş gözlemdir, hiçbir zaman bir tahmin değildir; tahminler ve bütçe tasarıları bu şekilde belirtilmiştir. Değerlendirmeler, kaynaklı olgulardan ayrı tutulur. Verilerin son güncellenmesi: Kasım 2026.
1. Genel durum: Türk savunması hangi noktada
NATO'nun en büyük ordularından biri. 1952'den beri İttifak üyesi olan Türkiye, personel sayısı bakımından ABD'nin ardından NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahiptir (IISS'e göre yaklaşık 355.000 muvazzaf asker). Temmuz 2026'da Ankara'daki NATO zirvesine ev sahipliği yapmış olması, Avrupa, Orta Doğu ve Karadeniz'in kesiştiği noktadaki ağırlığının bir göstergesidir.
Artan bir bütçe çabası. SIPRI'ye (Nisan 2026) göre Türkiye'nin askerî harcamaları 2025'te %7,2 artarak yaklaşık 30 milyar dolara, yani GSYH'nin %1,9'una ulaştı (2023'te %1,7, 2024'te %1,8) ve dünyada 18. sırada yer aldı. Daha geniş bir tanım uygulayan NATO, 2026 çabasını yaklaşık 48 milyar dolar, yani GSYH'nin %2,85'i olarak tahmin ediyor; bu bir tahmindir, gerçekleşmiş bir veri değildir ve yöntemler karşılaştırılabilir değildir.
Hızla artan bir 2027 bütçesi. Ekim 2026'da Meclis'e sunulan 2027 bütçe tasarısı, savunma için yaklaşık 2.206 milyar lira (≈ 44,5 milyar dolar), Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'a göre ise savunma ve iç güvenlik için birlikte 3.454 milyar lira öngörüyor. Millî Savunma Bakanlığı'nın tedarik ödenekleri %229 artıyor. Bu tutarlar hâlâ Meclis oylamasına tabidir ve hâlâ %30'a yakın olan enflasyonla erozyona uğrayacaktır.
İhracatçı bir sanayi. Savunma Sanayii Başkanlığı'na (SSB) göre savunma ve havacılık ihracatı 2025'te yaklaşık 10,5 milyar dolarla rekora ulaştı (yıllık %48 artış); 2026'nın ilk dokuz ayında ise 6,9 milyar dolar oldu (%15,6 artış), yaz sonunda tempo yavaşladı. Sektörün imzaladığı yeni sözleşmeler 2025'te 17,8 milyar dolara ulaştı (%78 artış) ve bu, sonraki yılların teslimatlarını besliyor. İHA'lar (Baykar), gemiler, zırhlı araçlar ve mühimmat bu satışları taşıyor; satışlar artık yeniden silahlanan NATO ülkelerine de yönelik.
Savaş uçağı arayışı. Rus S-400 sistemini satın almasının (2019) ardından F-35 programından çıkarılan ve ABD'nin CAATSA yaptırımlarına maruz kalan Türkiye, millî savaş uçağı KAAN'ı beklerken boşluğu doldurmak için Birleşik Krallık'tan 20 Eurofighter Typhoon sipariş etti (Ekim 2025, 8 milyar sterline kadar). Haziran 2026'da Washington, KAAN için yaklaşık 80 adet F110 motorunun satışını Kongre'ye bildirdi; F-35'e dönüş ve yaptırımların kaldırılması hâlâ Kongre'ye ve S-400'lerin akıbetine bağlıdır.
Canlı kartlar: kaynağın her yeni yayımını izler, bu nedenle 7 Kas 2026 tarihi itibarıyla kesinleşen metindeki rakamlardan farklı olabilir.
Türkiye · Silah ihracatı
2. Görünüm: savunma nereye gidiyor
Sanayide özerklik. Hükûmet, dünyanın ilk on ihracatçısı arasında yer almayı ve daha yüksek teknolojili ürünlere geçmeyi hedefliyor (KAAN, entegre hava savunması “Çelik Kubbe”, deniz kuvvetleri). F110 motor müzakeresinin gösterdiği gibi, yabancı motor ve bileşenlere bağımlılık temel darboğaz olmayı sürdürüyor.
Çabanın maliyeti. 2027'de teçhizat ödeneklerinin üç katına çıkarılması, kırılgan bir dezenflasyon sürecindeki bir ekonomide gerçekleşiyor. Destekleyenler bunda bir büyüme ve ihracat itici gücü görüyor; eleştirenler ise sosyal harcamalar üzerindeki dışlama etkisinden ve bütçe sürdürülebilirliğinden endişe ediyor.
NATO'daki yeri ve komşuluk. Ankara, İttifak'ın 2025'te benimsediği GSYH'nin %5'i hedefini (“çekirdek” savunma için %3,5) destekliyor. PKK ile barış süreci (bkz. Güvenlik) ve SDG'nin Suriye ordusuna entegrasyonu, sınır ötesi operasyonların ağırlığını azaltabilir; buna karşılık Irak, Suriye ve Somali'deki askeri varlık sürüyor.
Açık sorular. Dönemi üç başlık şekillendirecek: (1) Eurofighter teslimatları ve KAAN takvimi; (2) 2027 bütçesinin finansmanı; (3) Washington ile ilişki (F-35, CAATSA, S-400).
3. Uluslararası karşılaştırma: Türkiye emsalleri arasında
Çevresi içinde ele alındığında Türkiye, savunma sanayisi on yılda ölçek değiştirmiş önemli bir bölgesel askeri aktördür.
Üç çıkarım. (1) Avrupa ile kıyaslanabilir çaba. 2025'te GSYH'nin %1,9'u ile (SIPRI) Türkiye, Fransa'ya (%2,0) yakın, Almanya'nın (%2,3, tam bir yeniden silahlanma içinde) biraz altında, savaştaki Rusya'dan (%7,5) çok uzak ve Brezilya'nın (%1,1) üzerindedir.
(2) İhracatçı bir sanayi. 2025'te 10 milyar doların üzerindeki ihracatla Türk sanayisi büyük Avrupalı ihracatçılara yaklaşıyor; bu, onun izlediği yolu Brezilya'dan ayırıyor.
(3) Bölgesel güç projeksiyonu. Suriye, Irak, Libya ve Somali'deki taahhütler, ülke topraklarının savunmasının ötesine geçen etkin bir duruşu gösteriyor.
Canlı kartlar: kaynağın her yeni yayımını izler, bu nedenle 7 Kas 2026 tarihi itibarıyla kesinleşen metindeki rakamlardan farklı olabilir.
Savunma harcamaları
Askerî harcamalar (USD)
Muvazzaf askeri personel sayısı
Uluslararası karşılaştırma: savunma
| Ülke | Harcamalar / GSYH (2025) | Kuvvetler | Özgünlük |
|---|---|---|---|
| Fransa | 2.0% | tam kapsamlı (caydırıcılık) | power |
| Almanya | 2.3% | rearmament | Zeitenwende |
| Rusya | 7.5% | çok büyük (savaş) | nükleer ⚠️ |
| Brezilya | 1.1% | regional | sanayi (Embraer) |
| Türkiye | 1.9% | büyük (NATO) | dronlar, ihracat |
Kaynaklar: SIPRI (Dünya Bankası aracılığıyla, MS.MIL.XPND.GD.ZS), 2025 yılı; IISS; NATO. NATO tahminleri farklı bir tanıma dayanır ve karşılaştırılamaz.
Notun rakamları
Tabloyu göster
| Veri | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| Askeri harcamalar / GSYH (2025) | %1,9 (≈ 30 milyar $) | SIPRI, Dünya Bankası aracılığıyla (Citoyen haritası) |
| NATO tahmini (2026) | GSYH'nin ≈ %2,85'i (≈ 48 milyar $) | NATO (tahmin) |
| Muvazzaf personel | ≈ 355,000 | IISS |
| Savunma ve havacılık ihracatı (2025 / 2026 ilk 9 ay) | ≈ 10,5 milyar $ / 6,9 milyar $ | SSB / TİM |
| 2027 savunma bütçesi taslağı | ≈ 2.206 milyar TRY (teçhizat alımları +%229) | Cumhurbaşkanlığı (taslak, oylanmamış) |
Kaynaklar (ulusal analizler ve referanslar)
Milli Savunma Bakanlığı · SSB (Savunma Sanayii Başkanlığı) · Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) · Cumhurbaşkanlığı (2027 bütçe taslağı) · SIPRI (Military Expenditure Database, Nisan 2026) / Dünya Bankası · IISS (Military Balance) · NATO (savunma harcamaları, 2026 tahminleri) · Congressional Research Service (F-35 ve CAATSA, Temmuz 2026).
Metodoloji notu: Sentez, kaynaklı olguları değerlendirmelerden ayırır, tarafsız kalır, her veriyi tarihlendirir ve kaynakların ötesinde tahmin yürütmez. Tüm değerler, mevcut en son gerçekleşmiş gözlemdir (öngörü yoktur); NATO'nun 2026 tahminleri ve 2027 bütçe taslağı bu nitelikleriyle sunulmuştur. Gözlemevinin geri kalanıyla aynı güvenceler geçerlidir.
