Büyüme %2,3'e yavaşladı, enflasyon %30'un altına indi
Sıkı para politikası ve İran savaşının yol açtığı petrol şokuyla yavaşlayan büyük bir gelişmekte olan ekonomi: büyüme 2026'nın 2. çeyreğinde yıllık %2,3'e geriledi, enflasyon %30'un altına indi ve merkez bankası Ocak'tan bu yana ilk gevşemeyi yaptı.
Öne çıkanlar
- Türkiye'de büyüme, 2026'nın ikinci çeyreğinde yıllık %2,3'e düştü; bu, 2020'den bu yana en düşük hızdır.
- 2026 enerji şoku dezenflasyonu geciktirdi: merkez bankası faizini yedi ay boyunca %37'de sabit tuttu, ardından Ekim'de %36'ya indirdi.
Türkiye'de Ekonomi kategorisine ilişkin Citoyen özeti. Sektöre ait sayısal verilere (TÜİK, TCMB, IMF, Dünya Bankası, OECD) dayanır. Tüm değerler, mevcut en son gerçekleşmiş gözlemdir; hiçbir zaman bir tahmin değildir. Değerlendirmeler, kaynaklı olgulardan ayrı tutulur. Verilerin son güncellenme tarihi: Kasım 2026.
1. Genel durum: Türkiye ekonomisi nerede
Büyük bir gelişmekte olan ekonomi. 2025'te yaklaşık 1,6 trilyon dolarlık GSYH ve 18.600 dolara yakın kişi başına GSYH ile (Dünya Bankası) Türkiye, çeşitlenmiş bir sanayiye (otomotiv, tekstil, beyaz eşya, savunma) ve önemli bir turizm sektörüne sahip başlıca gelişmekte olan ekonomilerden biridir. Büyüme 2025'te %3,7'ye ulaştı (TÜİK tarafından Ağustos 2026'da revize edilen rakam).
2026'da belirgin bir yavaşlama. GSYH, 2026'nın ikinci çeyreğinde yıllık yalnızca %2,3 arttı (TÜİK, 31 Ağustos'ta yayımlandı); birinci çeyrekte bu oran %2,6 idi ve 2020'nin 2. çeyreğinden bu yana en düşük hızdır. Çeyreklik bazda düzeltilmiş artış %1,1'dir. Özel tüketim yavaşlıyor (yıllık %3,5, önceki dönemde %5,1) ve iç talep çeyrekten çeyreğe daraldı; net ihracat ise altı çeyrek süren olumsuz katkının ardından yeniden büyümenin itici gücü oldu. 3. çeyrek rakamının 30 Kasım'da açıklanması bekleniyor.
Parasal ortodoksiye dönüş, ardından zorunlu bir ara. Yıllarca süren ortodoks olmayan politikanın ardından merkez bankası (TCMB), 2023 ortasından itibaren faizleri sert biçimde artırdı, ardından Haziran 2025 ile Ocak 2026 arasında 900 baz puan indirerek %37'ye çekti. İran savaşının (Şubat 2026 sonu) başlaması bu gidişatı durdurdu: Brent petrolde sıçrama, sermaye çıkışları ve lirayı savunmak için döviz müdahaleleri yaşandı. TCMB, bir haftalık ihalelerini geçici olarak askıya alarak faizini Mart'tan Eylül'e kadar %37'de tuttu; bu, fiili fonlama maliyetini %40'a yaklaştırdı.
Ekim'de ilk gevşeme. TCMB, 22 Ekim 2026'da enflasyonun alttaki seyrinin yavaşladığını değerlendirerek politika faizini 100 baz puan düşürüp %36'ya indirdi; görünüm kötüleşirse yeniden sıkılaştırmaya hazır olduğunu da belirtti. Bir sonraki toplantı 10 Aralık'ta planlanıyor.
Kontrol altındaki kamu maliyesi, kırılgan dış hesaplar. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e göre bütçe açığı 2025'te GSYH'nin %2,9'una indirildi ve kamu borcu ılımlı seyrediyor (GSYH'nin yaklaşık dörtte biri). Cari açık, 2025'te 25,2 milyar dolara ulaştı (TCMB); 2026'da ağırlaşan enerji faturası, Türkiye petrol ve gazının büyük bölümünü ithal ettiği için açığı yeniden büyütüyor.
Canlı kartlar: kaynağın her yeni yayımını izler, bu nedenle 7 Kas 2026 tarihi itibarıyla kesinleşen metindeki rakamlardan farklı olabilir.
Türkiye · GSYH büyümesi
Türkiye · Kamu borcu
Türkiye · Kamu dengesi
Türkiye · Enflasyon (TÜFE)
Türkiye · Kişi başına GSYH
2. Görünüm: ekonomi nereye gidiyor
Aşağı yönlü revize edilen hedefler. 6 Eylül 2026'da sunulan 2027-2029 Orta Vadeli Program, 2026 büyüme tahminini %3,8'den %3,3'e indiriyor ve 2027 için %4,2'yi hedefliyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2026 büyümesinin hedefin altında kalacağını kabul etti. 2026 sonu enflasyon tahmini %28,4'e, 2027 sonu hedefi ise %21'e yükseltildi (önceden %9); bunlar tahmindir, gerçekleşme değildir.
Harcamaları daha yüksek bir 2027 bütçesi. 16 Ekim'de sunulan 2027 bütçe tasarısı, GSYH'nin %3,5'i oranında bir açık öngörüyor (2023 depremiyle bağlantılı harcamalar hariç yaklaşık %2,8); kentsel dönüşüm ve sosyal konut için büyük artışlar yer alıyor. Hükümet ayrıca 2026 için GSYH'nin %2,6'sı oranında bir cari açık öngörüyor; bir yıl önce açıklanan oran %1,3 idi.
Dezenflasyon ve güvenilirlik. Temel mesele, ekonomik faaliyeti sekteye uğratmadan dezenflasyonu başarmaktır. Mevcut yönü savunanlar liranın dayanıklılığına ve enflasyonun %30'un altına inmesine dikkat çekiyor; eleştirenler ise kredi maliyetine, istihdamdaki yavaşlamaya ve kısa vadeli sermayeye bağımlılığa işaret ediyor. TCMB'nin Ekim 2026 Piyasa Katılımcıları Anketi'nde 2026 sonu için beklenen enflasyon yaklaşık %29,6 idi; bu bir beklentidir, gerçekleşme değil.
Açık sorular. Dönemi üç tercih belirleyecek: (1) enflasyonu yeniden alevlendirmeden faiz indirimlerini sürdürmek; (2) enerji şokunu karşılamak ve cari açığı sınırlamak; (3) Avrupa talebi zayıf kalırken sanayiyi ve ihracatı desteklemek.
3. Uluslararası karşılaştırma: Türkiye, büyük ekonomiler arasında
Çevresiyle birlikte ele alındığında Türkiye, Avrupa'dan daha hızlı büyüyen ancak enflasyonu çok yüksek olan, istikrara kavuşma sürecindeki bir yükselen ekonomi olmayı sürdürüyor.
Üç çıkarım. (1) Büyüme: hâlâ Avrupa'nın üzerinde. 2025'te %3,7 ile Türkiye; Almanya'yı (%+0,2), Avrupa Birliği'ni (%+1,5), Brezilya'yı (%+2,3) ve Rusya'yı (%+1,0) belirgin biçimde geride bırakıyor (Dünya Bankası, TÜİK).
(2) Olağanüstü bir enflasyon. Yıllık ortalama olarak Türkiye'de enflasyon 2025'te yaklaşık %35'e ulaştı; Almanya'da %2,3, AB'de %2,5, Brezilya'da %5, Rusya'da ise yaklaşık %9 oldu (Eurostat, Dünya Bankası).
(3) Kırılgan bir para politikası dönüşü. Brezilya gibi Türkiye de pozitif reel faiz uyguluyor; ancak 2026 petrol şoku, kalıcı cari açığı olan net bir enerji ithalatçısının kırılganlığını gösteriyor.
Canlı kartlar: kaynağın her yeni yayımını izler, bu nedenle 7 Kas 2026 tarihi itibarıyla kesinleşen metindeki rakamlardan farklı olabilir.
GSYH büyümesi
Kamu borcu
Kamu dengesi
Uluslararası karşılaştırma: büyük ekonomiler
| Ülke | GSYH büyümesi (2025) | Enflasyon (2025, ort.) | Özgünlük |
|---|---|---|---|
| Almanya | +0.2% | 2.3% | zorlanan sanayi |
| Avrupa Birliği | +1.5% | 2.5% | stability |
| Brezilya | +2.3% | 5.0% | yüksek reel faizler |
| Rusya | +1.0% | 8.7% | savaş ekonomisi, yaptırımlar ⚠️ |
| Türkiye | +3.7% | ≈ %35 (Ekim 2026'da %29,8) | petrol şokuyla gecikmiş dezenflasyon |
Kaynaklar: TÜİK, Dünya Bankası (2025 büyümesi, Brezilya / Rusya enflasyonu), Eurostat (2025 HICP Almanya, AB). Kasım 2026'da erişilebilen en son gerçekleşen değerler. “≈” yuvarlamayı belirtir.
Notun rakamları
Tabloyu göster
| Veri | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| GSYH büyümesi (2025) | +3.7% | TÜİK (Citoyen haritası) |
| GSYH büyümesi (2026 2. çeyrek, yıllık) | +2.3% | TÜİK |
| Enflasyon (Ekim 2026, yıllık) | 29.8% | TÜİK |
| Politika faizi (22 Ekim 2026'dan beri) | 36% | TCMB |
| Bütçe açığı (2025) | GSYH'nin %2,9'u | Maliye Bakanlığı |
| Cari açık (2025) | 25,2 milyar $ | TCMB |
| Kişi başına GSYH (2025) | ≈ $18,600 | Dünya Bankası |
Kaynaklar (ulusal analizler ve referanslar)
TÜİK (TurkStat: çeyreklik ulusal hesaplar, fiyatlar) · TCMB (para politikası kararları, ödemeler dengesi) · Hazine ve Maliye Bakanlığı (2027-2029 Orta Vadeli Program, 2027 bütçe tasarısı) · IMF (WEO) · Dünya Bankası · Eurostat · OECD.
Metodoloji notu: Bu sentez, kaynaklı olguları değerlendirmelerden ayırır, tarafsız kalır, her veriyi tarihlendirir ve kaynakların ötesine geçen çıkarımlarda bulunmaz. ⚠️ Enflasyon ve para politikası çok hızlı değişiyor. Tüm değerler, erişilebilen en son gerçekleşen gözlemdir (tahmin değildir). Gözlemevinin geri kalanıyla aynı güvenceler geçerlidir.
