Düşük işsizlik, %30'a yakın atıl iş gücü
Resmî işsizlik Türkiye'nin tarihine göre düşük (2025'te %8,3), ancak yavaşlamayla birlikte Eylül 2026'da %8,4'e yükseldi; iş gücünün atıl kullanımı %30'a yakın, kadınların istihdamı OECD içinde en düşükler arasında ve reel ücretler enflasyon karşısında eriyor.
Öne çıkanlar
- Türkiye'de çalışma çağındaki üç kadından birinden azı bir işte çalışıyor (2025'te %32,1); erkeklerde bu oran üçte iki.
- İşsizliğe eksik istihdam ve umudunu yitirmiş kişiler eklendiğinde, potansiyel iş gücünün %30'a yakını atıl durumda.
Citoyen'ın Türkiye'deki İş gücü piyasası kategorisine ilişkin özeti. Sektörün sayısal verilerine (TÜİK, ILO, OECD) dayanır. Tüm değerler, mevcut en son gerçekleşmiş gözlemdir, hiçbir zaman bir tahmin değildir. Değerlendirmeler, kaynağı belli olgulardan ayrı tutulur. Verilerin son güncellenme tarihi: Kasım 2026.
1. Genel durum: Türkiye'de iş gücü piyasası nerede
Resmî işsizlik 2025'te en düşük düzeyinde, 2026'da yükselişte. ILO tanımına göre işsizlik oranı 2025'te ortalama %8,3'e geriledi (TÜİK); bu, yirmi yıldan uzun sürenin en düşük düzeyidir. 2026'daki yavaşlamayla birlikte, mevsimsellikten arındırılmış verilerde Ağustos'taki %7,9'dan Eylül 2026'da %8,4'e yükseldi: işsiz sayısı bir ayda 198 bin artarak 2,97 milyona çıktı, istihdam ise 49 bin kişi azaldı. İstihdam oranı %48,3 düzeyindedir.
Yaygın bir atıl kullanım. Resmî rakam daha geniş bir gerçeği gizliyor. TÜİK'in bileşik iş gücünün atıl kullanımı göstergesi (işsizlik, çalışma süresiyle ilgili eksik istihdam ve umudunu yitirmiş potansiyel iş gücü) 2025'te %29,7'ye ulaştı; bir yılda 3 puan arttı. BETAM araştırma merkezine (Bahçeşehir Üniversitesi) göre resmî işsizlikteki düşüş, daha dinamik bir istihdam yaratımından çok katılımdaki gerilemeyi yansıtıyor. 2025'te iş gücü 200 bin kişi azalarak 35,5 milyona indi ve iş gücüne katılım oranı %53,5'e düştü. Eylül 2026'da toplam istihdam yaklaşık 32,45 milyon kişiydi.
Kenarda kalan gençler ve kadınlar. 15-24 yaş işsizliği Eylül 2026'da %14,8'e yükseldi (genç erkeklerde %10,4, genç kadınlarda %23,3). Kadınların istihdam oranı 2025'te yalnızca %32,1 iken erkeklerde %66,4'tü; ayrıca her üç genç kadından neredeyse biri (%30,9) ne istihdamda ne de eğitimdeydi, genç erkeklerde bu oran %16,3'tü. Eylül 2026'da kadın işsizliği (%11,3) erkek işsizliğini (%6,9) belirgin biçimde aştı.
Gerileyen ama hâlâ yüksek kayıt dışılık. TÜİK'in ölçtüğü, sosyal güvenliğe kayıtlı olmayan istihdam payı, 2025'in üçüncü çeyreğindeki %26,9'dan dördüncü çeyrekte %24,6'ya, 2026'nın ilk çeyreğinde ise %23,4'e düştü; ikinci çeyrekte yeniden yükseldi. Kadınları (2025 sonunda %29,3) erkeklerden (%22,3) daha fazla etkiliyor; bu fark kalıcıdır.
Baskı altındaki reel ücretler. Net asgari ücret, 1 Ocak 2026'da 28.075 liraya yükseltildi (%27 artış, brüt 33.030 lira); işverenlere ayda 1.270 lira destek de sağlanıyor. Bu artış 2025 enflasyonunun (Aralık'ta yıllık %30,9) altında kaldı. Muhalefet (CHP) ve DEM Parti bunu yetersiz buldu. Türk-İş'e göre dört asgari ücretin toplamı (112.300 lira) Temmuz 2026'da dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırının hâlâ altındaydı.
Canlı kartlar: kaynağın her yeni yayımını izler, bu nedenle 7 Kas 2026 tarihi itibarıyla kesinleşen metindeki rakamlardan farklı olabilir.
Türkiye · İşsizlik oranı (ILO)
Türkiye · İstihdam oranı (15-64)
Türkiye · İşgücüne katılım oranı
Türkiye · Genç işsizliği (15-24)
2. Görünüm: iş piyasası nereye gidiyor
Yavaşlamaya açık istihdam. Büyüme, 2026'nın ikinci çeyreğinde yıllık %2,3'e geriledi ve hükûmet yıllık tahminini düşürdü. Sıkı para politikası ve pahalılaşan enerji faaliyeti baskılıyor; Eylül'deki işsizlik artışı ve istihdamdaki düşüş bunun ilk işaretleridir, önümüzdeki aylarda teyit edilmesi gerekir.
2027 asgari ücret görüşmeleri. 2027 asgari ücretinin yıl sonunda üçlü komisyon tarafından belirlenmesi gerekiyor. Orta Vadeli Program, 2026 sonu için %28,4 enflasyon öngörüyor (bir tahmin); tartışmada, sendikaların savunduğu satın alma gücünü telafi etme gerekliliği ile ılımlı bir artıştan yana olanların öne çıkardığı enflasyon beklentilerini besleme riski karşı karşıya geliyor.
Kadınların işgücüne katılımı ve kayıt dışılığın azaltılması. Kadın istihdamını artırmak (bakım hizmetleri, bildirilmiş yarı zamanlı çalışma) ve kayıt dışılığı azaltmak, uzun zamandır belirlenmiş büyüme ve hakkaniyet kaldıraçları olmayı sürdürüyor; ilerleme ise yavaş.
Açık sorular. Üç konu dönemi şekillendirecek: (1) enflasyonla mücadele sürecinde işsizlikteki yeniden artışı sınırlamak; (2) kadınların ve gençlerin işgücüne katılımı; (3) reel ücretlerin yeniden oluşturulması ve kayıt dışılıkla mücadelenin sürdürülmesi.
3. Uluslararası karşılaştırma: Türkiye emsalleri arasında
Çevresindeki ülkelerle karşılaştırıldığında Türkiye'nin işgücü piyasası genç ama az kapsayıcı; resmî işsizlik emsallerinin üzerinde ve atıl işgücü yüksek.
Üç çıkarım. (1) İşsizlik: emsallerin üzerinde. Eylül 2026'da %8,4 ile Almanya'yı (%4,1) ve AB'yi (%6,2) (Eurostat), ayrıca OIT tahminlerine göre 2025'te Brezilya'yı (≈ %6) ve Meksika'yı (≈ %2,7) geride bırakıyor.
(2) Kadınların katılımı: en düşük. OIT'nin 2025 modellenmiş tahminlerine göre Türkiye'de 15 yaş ve üzeri kadınların %37'si işgücünde; bu oran Meksika'da %47, AB'de %52, Brezilya'da %53 ve Almanya'da %55.
(3) Aşınan reel ücretler. Yüksek enflasyonlu diğer ekonomilerde olduğu gibi, yüksek nominal artışlar başta kiralar olmak üzere fiyatlardaki sıçramayı telafi etmeye yetmiyor.
Canlı kartlar: kaynağın her yeni yayımını izler, bu nedenle 7 Kas 2026 tarihi itibarıyla kesinleşen metindeki rakamlardan farklı olabilir.
İşsizlik oranı (ILO)
İstihdam oranı (15-64)
Genç işsizliği (15-24)
Uluslararası karşılaştırma: işgücü piyasası
| Ülke | İşsizlik (son veri) | Kadınların işgücüne katılımı (2025) | Genç işsizliği (2025) |
|---|---|---|---|
| Almanya | %4,1 (Eylül 2026) | 55% | 6.9% |
| Avrupa Birliği | %6,2 (Eylül 2026) | 52% | 16.2% |
| Brezilya | ≈ 6.0% (2025) | 53% | 14.0% |
| Meksika | ≈ 2.7% (2025) | 47% | 5.7% |
| Türkiye | %8,4 (Eylül 2026) | 37% | 16.0% |
Kaynaklar: TÜİK ve Eurostat (aylık mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik), OIT / Dünya Bankası (2025 modellenmiş tahminleri: Brezilya / Meksika işsizliği, 15 yaş ve üzeri kadınların işgücüne katılım oranı, 15-24 yaş işsizliği). OIT tahminleri tanımları uyumlaştırır ve ulusal rakamlardan farklı olabilir. “≈” yuvarlamayı gösterir.
Notun rakamları
Tabloyu göster
| Veri | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| İşsizlik oranı (Eylül 2026, mevsim etkisinden arındırılmış) | 8.4% | TÜİK (Citoyen haritası) |
| İşsizlik oranı (2025 ortalaması) | 8.3% | TÜİK |
| 15-24 yaş işsizliği (Eylül 2026) | 14.8% | TÜİK |
| İşgücünün atıl kullanımı (2025) | 29.7% | TÜİK |
| Kadın istihdam oranı (2025) | 32.1% | TÜİK |
| Kayıt dışı istihdam (2026 1. çeyrek) | 23.4% | TÜİK (TEPAV aracılığıyla) |
| Net asgari ücret (2026) | 28.075 lira (+%27) | Çalışma Bakanlığı |
Kaynaklar (ulusal analizler ve referanslar)
TÜİK (hanehalkı işgücü araştırması, atıl işgücü göstergeleri, kayıt dışı istihdam) · Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (asgari ücret) · Türk-İş (açlık ve yoksulluk sınırları) · BETAM (Bahçeşehir Üniversitesi) · TEPAV · OIT / ILOSTAT · Dünya Bankası · Eurostat · OECD.
Metodoloji notu: Bu sentez, kaynağı belli olguları değerlendirmelerden ayırır, tarafsız kalır, her veriyi tarihlendirir ve kaynakların ötesinde çıkarım yapmaz. Tüm değerler, mevcut en son gerçekleşmiş gözlemdir (tahmin içermez). Gözlemevinin geri kalanıyla aynı güvenceler geçerlidir.
