Citoyen
  • Ana sayfa
  • Akış

Keşfedin

  • Ülkeler
  • Kategoriler
  • Karşılaştır
  • Takip ettiklerim

Anlayın

  • PanoramalarÜlke ve kategoriye göre
  • DosyalarDerinlemesine analizler
  • Görev dönemi bilançolarıHer liderin bilançosu
  • ReformlarTakip ve simülatörler

Veriler

  • Kaynaklar
  • Takvim
  • Yöntem
  • Yapay zekâ ajanları ve geliştiriciler

Citoyen

  • Hakkında
  1. Türkiye
  2. ›
  3. Toplumsal uyum, yoksulluk ve eşitsizlik

Avrupa'nın en yüksek gelir eşitsizliklerinden bazıları

Avrupa anketi kapsamındaki en yüksek gelir eşitsizliklerinden biri, her on kişiden yaklaşık üçünün yoksulluk veya dışlanma riskiyle karşı karşıya olması, enflasyonla aşınan bir satın alma gücü ve Ağustos 2026 tarihli yasayla birlikte PKK ile barış sürecinde yeni bir aşamanın açıldığı kutuplaşmış bir toplum.

Citoyen·Veriler 7 Kas 2026 tarihi itibarıyla·3 dk okuma

Bu not, yeni rakamlarla en az üç ayda bir güncellenir. Her güncellemede bildirim almak için bu notu takip edin.

Öne çıkanlar

Gini endeksi43,7index2023−1,8 %, 2022 dönemine göreYoksulluk oranı13%2024−0,6 puan, 2023 dönemine göreYoksulluk yoğunluğu24,8%2025+0,5 puan, 2024 dönemine göreÇocuk yoksulluğu20,6%2022−2,1 puan, 2021 dönemine göre
  • Türkiye'de en zengin %20'lik hane toplam gelirin %48'ini, en yoksul %20'lik hane ise %6,4'ünü alıyor.
  • Ağustos 2026'da Meclis, çoğunluğun ve Kürt yanlısı DEM Parti'nin desteğiyle PKK'nin feshine çerçeve oluşturan bir yasayı kabul etti.

Citoyen'ın Türkiye'deki Sosyal uyum kategorisine ilişkin sentezi. Sektöre ait sayısal verilere (TÜİK, Dünya Bankası, OECD) dayanmaktadır. Tüm değerler, mevcut en son gerçekleşmiş gözlemdir; hiçbir zaman bir tahmin değildir. Değerlendirmeler, kaynağı belirtilen olgulardan ayrı tutulur. Verilerin son güncellenme tarihi: Kasım 2026.

1. Genel durum: Türkiye'de sosyal uyum nerede

Yüksek ve istikrarlı eşitsizlik. TÜİK'in Aralık 2025 sonunda yayımlanan gelir ve yaşam koşulları araştırmasına göre (2024 gelirleri), Gini endeksi bir yıl önceki 0,413'ün ardından 0,410 düzeyindedir. En zengin %20 toplam hanehalkı kullanılabilir gelirinin %48,0'ını, en yoksul %20 ise %6,4'ünü almaktadır. Sosyal transferler olmasaydı Gini 0,473'e ulaşırdı: yeniden dağıtım, özellikle emekli maaşları aracılığıyla, farkları azaltmakta ancak kapatmamaktadır. Eurostat'ın uyumlaştırılmış esasına göre Türkiye'nin Gini değeri (2025'te 43,9), Avrupa anketinin kapsadığı ülkeler arasında en yüksekler arasında yer almaktadır.

Yoksulluk ve dışlanma: her on kişiden yaklaşık üçü. 2025'te nüfusun %29,8'i Avrupa göstergesine göre yoksulluk veya sosyal dışlanma riskiyle karşı karşıyaydı (Eurostat, TÜİK verilerine dayanarak); bu oran AB'de %20,9, Almanya'da %21,2'dir. Pay, 2023'ten (%30,7) bu yana hafif düşmüştür. Günlük 8,30 dolarlık uluslararası eşikle (üst orta gelirli ülkeler) ölçüldüğünde yoksulluk, 2023'te nüfusun %4,1'ini ilgilendiriyordu (Dünya Bankası); bu oran Brezilya veya Meksika'dakinden çok daha düşüktür.

Baskı altındaki satın alma gücü. Ekim 2026'da hâlâ %30'a yakın olan enflasyon, ilk olarak gıda ve kiranın başlıca gider kalemleri olduğu düşük gelirli haneleri etkiliyor. Türk-İş sendika konfederasyonuna göre Ankara'da dört kişilik bir ailenin “açlık” sınırı (asgari gıda harcaması) Ekim 2026'da 38.024 lira, yoksulluk sınırı 123.857 lira olmuştur; net asgari ücret ise 28.075 liradır. Kendi yöntemleriyle hesaplanan bu sendika eşikleri resmî istatistik değildir.

Kutuplaşmış bir toplum. Toplum, ayrışmalarla (laikler ve muhafazakârlar, kentliler ve kırsal kesim, Kürt meselesi) ve güçlü bir siyasi kutuplaşmayla şekillenmeye devam ediyor. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun (CHP) Mart 2025'te tutuklanması, on yılın en büyük gösterilerini başlattı; 400'den fazla sanığın yargılandığı davası Mart 2026'da başladı ve İmamoğlu tutukluluğunu sürdürüyor. İktidar dosyayı bir yolsuzluk soruşturması olarak sunuyor; muhalefet ise bunda Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bir rakibini saf dışı bırakma girişimi görüyor. Bir mahkeme, Mart 2025 gösterileri nedeniyle yargılanan 110 kişiden 109'unu beraat ettirdi.

Barış sürecinde bir aşama. PKK'nin 2025'te silah bırakma çağrısının ardından bir parlamento komisyonu Şubat 2026'da raporunu kabul etti; ardından Meclis, 10 Ağustos 2026'da AKP, MHP ve Kürt yanlısı DEM Parti'nin desteğiyle PKK'nin feshine çerçeve oluşturan bir yasayı oturumda kabul etti. Cinayetlere karışmamış eski militanlar, altı ay içinde teslim olmaları halinde hukuki korumadan yararlanıyor. Milliyetçi İYİ Parti yasaya karşı çıktı; Kürt yetkililer ise başka demokratik reformların da gerekli olacağını düşünüyor.

Canlı kartlar: kaynağın her yeni yayımını izler, bu nedenle 7 Kas 2026 tarihi itibarıyla kesinleşen metindeki rakamlardan farklı olabilir.

Toplumsal uyum, yoksulluk ve eşitsizlik

Türkiye · Gini endeksi

Gelir eşitsizliğinin 0 (tam eşitlik) ile 1 arasındaki ölçüsü; endeks ne kadar düşükse toplum o kadar eşitlikçidir.· Inequality of the distribution, from 0 (equal) to 100 (one person holds everything).
43,7index
2023
Kaynak: World Bank
11 Kas 2026 tarihinde güncellendi11 Kas
KeşfetAç
Toplumsal uyum, yoksulluk ve eşitsizlik

Türkiye · Yoksulluk oranı

Ana KPI: bu ülke için öncelikli olarak izlenen temel göstergelerden biri.Nüfusun yoksulluk sınırının altında yaşayan payı; ne kadar düşükse o kadar iyidir. Sınır ülkeye göre değişir: Avrupa'da göreli (medyan yaşam standardının %60'ı), diğer yerlerde ulusal sınır, çoğunlukla mutlak (temel mallardan oluşan bir sepet, sabit asgari gelir). Ülkeler arasında karşılaştırılamaz.· Share of the population below the national poverty line, as each country defines it.· National definitions differ (absolute lines in China, Argentina and Indonesia, 60 % of median income in Europe): not comparable between countries.
13%
2024
Kaynak: World Bank
11 Kas 2026 tarihinde güncellendi11 Kas
KeşfetAç
Toplumsal uyum, yoksulluk ve eşitsizlik

Türkiye · Yoksulluk yoğunluğu

Yoksulların geliri ile yoksulluk sınırı arasındaki fark; yoksulluğun sayısını değil derinliğini ölçer.
24,8%
2025
Kaynak: Eurostat
20 Eki 2026 tarihinde güncellendi20 Eki
KeşfetAç
Toplumsal uyum, yoksulluk ve eşitsizlik

Türkiye · Çocuk yoksulluğu

Yoksulluk sınırının altında yaşayan çocukların payı; kalıcı eşitsizliklere yol açtığı için yakından izlenen bir göstergedir.· Under-18s below 50 % of the median income.· The OECD line (50 % of the median) is lower than the European one (60 %): its rates are lower for the same country. Compare countries only within one source.
20,6%
2022
Kaynak: OECD Income Distribution Database
9 Kas 2026 tarihinde güncellendi9 Kas
KeşfetAç

2. Görünüm: sosyal uyum nereye gidiyor

Satın alma gücünü korumak. Yıl sonunda belirlenecek 2027 asgari ücreti ve emekli aylıkları ile dezenflasyonun sürmesi, yoksulluğun seyrini belirleyecektir. Orta Vadeli Program, 2027 sonunda %21 enflasyon hedefliyor; bu bir tahmindir, bir sonuç değil.

Barışı hayata geçirmek. Ağustos 2026 tarihli kanunun uygulanması (geri dönüşler, yeniden topluma kazandırma, Meclis Başkanlığına bağlı bir izleme komitesi), bölgesel uyum ile kentsel Batı ve çoğunluğu Kürt olan Doğu arasındaki farkların azaltılması açısından bir sınav olacaktır.

Kutuplaşmayı yatıştırmak. İmamoğlu davasının sonucu ve muhalefete bırakılan alan, siyasi iklimi ve kurumlara duyulan güveni etkileyecektir (bkz. Güven kategorisi).

Açık sorular. Üç konu bu dönemi şekillendirecek: (1) düşük gelirli hanelerin satın alma gücünü korumak; (2) barış sürecini pekiştirmek ve bölgesel farklılıkları azaltmak; (3) kutuplaşmayı yatıştırmak.

3. Uluslararası karşılaştırma: Türkiye emsalleri arasında

Çevresindeki ülkelerle birlikte ele alındığında Türkiye'de yüksek eşitsizlik ve belirgin bir kutuplaşma görülüyor; bunun zemininde bir kuşak içinde genişleyen bir orta sınıf var.

Üç çıkarım. (1) Eşitsizlik: Avrupa ile Latin Amerika arasında. Türkiye'nin Gini katsayısı (Eurostat'a göre 2025'te 43,9), AB'nin (29,2) ve Almanya'nın (30,1) belirgin biçimde üzerindedir; Meksika'nınkine (2024'te 42,6) yakın, Dünya Bankası'na göre Brezilya'nınkinden (2024'te 50,3) düşüktür; yöntemler kesin olarak karşılaştırılabilir değildir.

(2) Düşük mutlak yoksulluk, yüksek göreli dışlanma. Türkiye'de az sayıda kişi uluslararası eşiklerin altında yaşıyor, ancak yoksulluk veya dışlanma riski altındaki pay Avrupa ortalamasının dokuz puan üzerindedir.

(3) Belirgin bir kutuplaşma. Siyasi bölünmeler ve bugün hukuki çözüm yoluna girmiş olan Kürt meselesi, Türkiye örneğini farklı kılıyor.

Canlı kartlar: kaynağın her yeni yayımını izler, bu nedenle 7 Kas 2026 tarihi itibarıyla kesinleşen metindeki rakamlardan farklı olabilir.

Toplumsal uyum, yoksulluk ve eşitsizlik

Gini endeksi

Toplumsal uyum, yoksulluk ve eşitsizlik

Yoksulluk yoğunluğu

Toplumsal uyum, yoksulluk ve eşitsizlik

Çocuk yoksulluğu

Uluslararası karşılaştırma: toplumsal uyum

ÜlkeGiniYoksullukÖzgünlük
Almanya30.1 (2025)%21,2 AROPE (2025)redistribution
Avrupa Birliği29.2 (2025)%20,9 AROPE (2025)sosyal koruma
Meksika42.6 (2024)%21,4 < 8,30 $/gün (2024)yüksek eşitsizlik
Brezilya50.3 (2024)%20,6 < 8,30 $/gün (2024)çok eşitsiz
Türkiye43.9 (2025)%29,8 AROPE (2025) · %4,1 < 8,30 $/gün (2023)kutuplaşma, barış süreci

Kaynaklar: Eurostat (EU-SILC 2025: Almanya, AB ve Türkiye için Gini ve yoksulluk veya sosyal dışlanma riski oranı (AROPE)), Dünya Bankası (Brezilya, Meksika ve Türkiye için Gini ve satın alma gücü paritesiyle günlük 8,30 $ eşiğinde yoksulluk). İki ölçüm ailesi doğrudan karşılaştırılabilir değildir.

Notun rakamları

Tabloyu göster
VeriDeğerKaynak
Gini katsayısı (2025 anketi, 2024 gelirleri)0.410TÜİK
Uyumlaştırılmış Gini katsayısı (2025)43.9Eurostat (Citoyen haritası)
En varlıklı %20'nin gelir payı48.0%TÜİK
Yoksulluk veya dışlanma riski (2025)29.8%Eurostat / TÜİK
Günlük 8,30 $ eşiğinde yoksulluk (2023)4.1%Dünya Bankası
Açlık sınırı, 4 kişilik aile (Ekim 2026)38.024 liraTürk-İş
Barış süreci kanunu10 Ağustos 2026'da kabul edildiTürkiye Büyük Millet Meclisi

Güncellemelerden haberdar olun

Bu not, yeni rakamlarla en az üç ayda bir güncellenir. Her güncellemede bildirim almak için bu notu takip edin.

Kaynaklar (ulusal analizler ve referanslar)

TÜİK (gelir ve yaşam koşulları anketi) · Eurostat (EU-SILC) · Dünya Bankası (Gini, yoksulluk) · Türk-İş (açlık ve yoksulluk sınırları) · Türkiye Büyük Millet Meclisi (Ağustos 2026 kanunu) · OECD.

Metodoloji notu: Bu sentez, kaynağı belli olguları değerlendirmelerden ayırır, tarafsız kalır, her veriyi tarihlendirir ve kaynakların ötesinde çıkarım yapmaz. Tüm değerler, mevcut en son gerçekleşmiş gözlemdir (tahmin içermez). Gözlemevinin geri kalanıyla aynı güvenceler geçerlidir.