Citoyen
  • Ana sayfa
  • Akış

Keşfedin

  • Ülkeler
  • Kategoriler
  • Karşılaştır
  • Takip ettiklerim

Anlayın

  • PanoramalarÜlke ve kategoriye göre
  • DosyalarDerinlemesine analizler
  • Görev dönemi bilançolarıHer liderin bilançosu
  • ReformlarTakip ve simülatörler

Veriler

  • Kaynaklar
  • Takvim
  • Yöntem
  • Yapay zekâ ajanları ve geliştiriciler

Citoyen

  • Hakkında
  1. Türkiye
  2. ›
  3. Ulaşım ve hareketlilik

Köprüler, havalimanları, hızlı tren: büyük projeler çağı

Büyük altyapı yatırımları (otoyollar, köprüler, İstanbul Havalimanı, hızlı tren), hızla elektrikli hale gelen bir otomobil pazarı (2025'te her beş yeni otomobilden neredeyse biri elektrikli) ve düşüşte olmakla birlikte AB'ninkinin hâlâ epey üzerinde seyreden yol ölümleri.

Citoyen·Veriler 7 Kas 2026 tarihi itibarıyla·3 dk okuma

Bu not, yeni rakamlarla en az üç ayda bir güncellenir. Her güncellemede bildirim almak için bu notu takip edin.

Öne çıkanlar

Trafik ölümleri6,72019−20,2 %, 2018 dönemine göreSatışlarda elektrikli otomobil payı22%2025+11,0 puan, 2024 dönemine göreUlaşım emisyonları103MtCO2e2024+3,6 %, 2023 dönemine göre
  • 2025'te Türkiye yollarında 6.035 kişi hayatını kaybetti; bu sayı 2024'e göre %5 az, ancak kaza sayısı %7 arttı.
  • Elektrikli otomobiller 2025'te yeni otomobil satışlarının %17,7'sini oluşturdu; bu pay AB'nin payıyla karşılaştırılabilir düzeyde.

Türkiye'de Ulaştırma ve hareketlilik kategorisi için Citoyen sentezi. Sektörün sayısal verilerine (Ulaştırma Bakanlığı, TÜİK, ODMD, DSÖ, Eurostat) dayanır. Tüm değerler, mevcut en güncel gerçekleşmiş gözlemdir, hiçbir zaman bir tahmin değildir. Değerlendirmeler, kaynaklı olgulardan ayrı tutulur. Verilerin son güncellenmesi: Kasım 2026.

1. Genel durum: Türkiye'de hareketlilik nerede

Büyük altyapı yatırımları. Türkiye altyapıya büyük ölçüde yatırım yaptı: otoyollar, köprüler (Boğaz, Çanakkale), hızlı tren hatları ve geniş İstanbul Havalimanı. Bunlar çoğunlukla trafik garantili kamu-özel ortaklıklarıyla yapıldı; bu modelin bütçeye maliyeti tartışılıyor. Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'na göre 11 il şu anda hızlı trenle doğrudan birbirine bağlı; hedef 2028'e kadar 27 ili bağlamak. Ankara-İzmir hattının (505 km) 2027'de hizmete gireceği duyuruldu.

Düşüşte ama yüksek yol ölümleri. TÜİK'e göre 2025'te trafik kazalarında 6.035 kişi hayatını kaybetti; bu, 2024'e göre yaklaşık %5 az (olay yerinde 2.541, hastaneye yatışın ardından 30 gün içinde 3.494). Ancak toplam kaza sayısı %7,3 artarak 1,55 milyona, yaralı sayısı ise %4,9 artarak 404.000'e yaklaştı. Nüfusa (yaklaşık 86 milyon) oranlandığında bu, 100.000 kişide yaklaşık 7 ölüm demektir; AB ortalamasının 1,5 katından fazla. Bu hâlâ günde 16'dan fazla ölüm anlamına geliyor; en çok ölüm Ankara'da yaşanıyor. TÜİK, yaralanmalı kazaların büyük çoğunluğunu sürücü kusuruna bağlıyor; yol veya araç koşulları çok geride kalıyor.

Daha sıkı bir trafik kanunu. Birçok ertelemenin ardından Meclis, 2025-2026 dönemecinde trafik kanununda bir reform kabul etti; reform alkollü araç kullanma, aşırı hız, ehliyetsiz araç kullanma ve kentsel “drift” için cezaları önemli ölçüde artırıyor. Destekleyenler bunu uzun zamandır beklenen bir caydırıcı araç olarak görüyor; eleştirenler ise, enflasyonun tarifeleri hızla aşındırdığı bir ortamda, cezaların tutarından çok yollardaki fiili denetimin önemli olduğunu vurguluyor. Etkileri ancak 2026 istatistikleriyle ölçülebilecek.

Elektrikli hale gelen bir otomobil pazarı. Yeni otomobil satışları 2025'te 1,08 milyona ulaştı (%+10,6, ODMD). Elektrikli otomobiller bunun %17,7'sini oluşturdu (menzil uzatıcılı modeller dahil yaklaşık 192.000 adet); elektrikli + hibrit toplamı ise %44,9 ile benzine eşit düzeyde. Yerli üretici Togg, Tesla ve gümrük ek vergileriyle hedeflenen Çinli markalar karşısında elektrikli pazarın yaklaşık beşte birine sahip.

Büyük bir üretici ülke. Türkiye, Avrupa'ya ihracata yönelik fabrikalarla (Renault, Toyota, Ford, Stellantis, Hyundai) önemli bir otomobil üreticisi ülke olmayı sürdürüyor; bu ihracat artık AB'nin sıkılaşan CO2 normlarına maruz.

Genişleyen kentsel ulaşım. Büyükşehirler (İstanbul, Ankara, İzmir) metro, tramvay ve yüksek hizmet seviyeli otobüs hatlarını geliştiriyor, ancak İstanbul'da trafik sıkışıklığı yoğunluğunu koruyor.

Canlı kartlar: kaynağın her yeni yayımını izler, bu nedenle 7 Kas 2026 tarihi itibarıyla kesinleşen metindeki rakamlardan farklı olabilir.

Ulaşım ve hareketlilik

Türkiye · Trafik ölümleri

Ana KPI: bu ülke için öncelikli olarak izlenen temel göstergelerden biri.Yollarda hayatını kaybeden kişi sayısı; trafik güvenliğinin başlıca göstergesi.
6,7​
2019
Kaynak: World Bank
8 Nis 2026 tarihinde güncellendi8 Nis
KeşfetAç
Ulaşım ve hareketlilik

Türkiye · Satışlarda elektrikli otomobil payı

Uluslararası Enerji Ajansı'nın Global EV Outlook raporuna göre, yıl içindeki yeni binek otomobil satışlarında elektrikli otomobillerin (tam elektrikli ve şarj edilebilir hibrit) payı. Şarj edilemeyen hibritler sayılmaz. Güncel değerler UEA tarafından yuvarlanmıştır (%10'un üzerinde en yakın puana).· Battery electric and plug-in hybrid cars, share of new passenger car sales.
22%
2025
Kaynak: IEA · Global EV Outlook (via Our World in Data)Kaynak türü : Araştırma
15 Haz 2026 tarihinde güncellendi15 Haz
KeşfetAç
Ulaşım ve hareketlilik

Türkiye · Ulaşım emisyonları

Ulaşım sektörünün sera gazı emisyonları; birçok ülkede en büyük emisyon kaynağı.· Domestic transport greenhouse-gas emissions.· National inventory reported to the UN climate convention, category 1.A.3: international aviation and shipping excluded.
103MtCO2e
2024
Kaynak: OECD, Greenhouse gas emissions (national inventories)
10 Kas 2026 tarihinde güncellendi10 Kas
KeşfetAç

2. Görünüm: hareketlilik nereye gidiyor

Karayolu güvenliği. 2025'teki ölüm sayısındaki düşüşü teyit etmek ve artmakta olan kaza sayısını azaltmak, sektörün başlıca halk sağlığı meselesidir; yeni yaptırımların fiilen uygulanması belirleyici olacaktır.

Elektrifikasyon. Elektrikli araçların payı, elverişli vergilendirmenin de desteğiyle belirgin biçimde arttı; ancak şarj noktalarının yaygınlaşması ve elektriğin karbondan arındırılması (bkz. Çevre kategorisi) iklim açısından sağlayacağı faydayı belirler.

Demiryolu ve altyapı maliyeti. Hızlı tren ağının genişletilmesi (2027'de Ankara-İzmir, Avrupa'ya uzanan Halkalı-Kapıkule hattı yapım aşamasında) karayoluna bağımlılığı azaltmalıdır; büyük projeler için verilen kamu garantilerinin maliyeti ise bütçe tartışmalarında bir başlık olmayı sürdürmektedir.

Açık sorular. Dönemi üç mesele şekillendirecek: (1) karayolu güvenliği; (2) elektrifikasyon ve şarj altyapısı; (3) demiryoluna ve kentiçi ulaşıma geçiş.

3. Uluslararası karşılaştırma: Türkiye emsalleri arasında

Çevresindeki ülkelerle karşılaştırıldığında Türkiye, büyük altyapı yatırımlarını, hızlı bir elektrifikasyonu ve hâlâ yüksek karayolu ölümlerini bir arada barındırıyor.

Üç çıkarım. (1) Karayolu ölümleri: Avrupa ile Latin Amerika arasında. Yüz binde yaklaşık 7 ölümle Türkiye, Brezilya ve Meksika'dan (DSÖ'ye göre 2019'da ≈ 16 ve ≈ 13) belirgin biçimde daha iyi durumda, ancak AB'den (4,4) ve Almanya'dan (3,3) hâlâ uzak.

(2) Yenilenen altyapı. Altyapı çabası, Türkiye'yi yükselen ekonomiler arasında ayırt ediyor.

(3) Avrupa düzeyinde elektrifikasyon. Elektrikli araç satışlarında %17,7 ile Türkiye AB düzeyinde, Brezilya ve Meksika'nın çok önünde; üstelik bu ülkelerde bulunmayan ulusal bir markaya (Togg) sahip.

Canlı kartlar: kaynağın her yeni yayımını izler, bu nedenle 7 Kas 2026 tarihi itibarıyla kesinleşen metindeki rakamlardan farklı olabilir.

Ulaşım ve hareketlilik

Ulaşım emisyonları

Uluslararası karşılaştırma: ulaşım

ÜlkeYollarda ölenler / 100.000 kişiAltyapıÖzgünlük
Almanya3.3 (2024)denseotomotiv sanayisi
Avrupa Birliği4.4 (2024)developedmodal kayma
Brezilya≈ 16 (2019)roadBRT
Meksika≈ 12.8 (2019)roadmetro, otobüs
Türkiye≈ 7.0 (2025)modernisedTogg, %17,7 elektrikli araç satışı

Kaynaklar: TÜİK (2025, nüfusa oranlanmış), Eurostat (DE, AB, 2024), Dünya Bankası aracılığıyla DSÖ (BR, MX, 2019, uyumlaştırılmış son tahmin), ODMD. Ortak tanım: 30 gün içindeki ölümler. “≈” yuvarlamayı belirtir.

Notun rakamları

Tabloyu göster
VeriDeğerKaynak
Yol ölümleri (2025)6.035 (≈ −%5) · yüz binde ≈ 7TÜİK (Citoyen kartı)
Kazalar (2025)1,55 milyon (+%7,3)TÜİK
Satışlarda elektrikli araç payı (2025)%17,7 (≈ 192.000 otomobil)ODMD
Sıfır otomobil satışları (2025)1,08 milyon (+%10,6)ODMD
Hızlı tren11 il bağlı · 2028'de hedef 27Ulaştırma Bakanlığı

Güncellemelerden haberdar olun

Bu not, yeni rakamlarla en az üç ayda bir güncellenir. Her güncellemede bildirim almak için bu notu takip edin.

Kaynaklar (ulusal analizler ve referanslar)

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı · TÜİK (2025 karayolu trafik kazası istatistikleri) · ODMD (2025 otomobil pazarı) · Türkiye Büyük Millet Meclisi (karayolları trafik kanunu reformu) · DSÖ (karayolu güvenliği) · Eurostat · UEA.

Metodoloji notu: Bu sentez, kaynağı belli olguları değerlendirmelerden ayırır, tarafsız kalır, her veriyi tarihlendirir ve kaynakların ötesinde çıkarım yapmaz. Tüm değerler, mevcut en son gerçekleşmiş gözlemdir (tahmin içermez). Gözlemevinin geri kalanıyla aynı güvenceler geçerlidir.