Recep Tayyip Erdoğan: rakamlarla bilanço
Başkanlık sisteminin yürürlüğe girmesinden sekiz yıl sonra, güçlü büyüme ile olağanüstü enflasyon arasında Türkiye'de neler iyileşti, neler kötüleşti ve verdiği taahhütler yerine getiriliyor mu?
Kapsam: Türkiye, 9 Temmuz 2018 ile 15 Kasım 2026 arası, başkanlık sisteminin iki dönemi boyunca; aynı dönemlerde OECD'nin bütünüyle karşılaştırma.
Öne çıkanlar
- OECD'nin çok üzerinde büyüme. Reel GSYH 2018'in 2. çeyreğinden 2026'nın 2. çeyreğine %38,8 arttı (OECD %15,4), sanayi üretimi %34,9 arttı (OECD %0,3).
- On iki kattan fazla artan fiyatlar: tüketici fiyat endeksi Haziran 2018'den Eylül 2026'ya %1.122 arttı (OECD %44,5); bunun %236'sı Mayıs 2023'ten bu yana, ortodoks para politikasına dönüşe rağmen.
- Daha az işsizlik, az istihdam: işsizlik %10,7'den %8,4'e düştü, ancak 15-64 yaş istihdam oranı %54,8 ile OECD'nin (%70,4) çok altında.
- 2023 taahhütlerinde gecikme: tek haneli enflasyona ulaşılamadı (Ekim 2026'da yıllık %29,8), depremden sonra bir yıl içinde vaat edilen 319.000 konut zamanında teslim edilmedi (455.000. konut Aralık 2025'te teslim edildi).
Rakamlarla bilanço, dönem dönem
Bir dönem seçin: her gösterge, görev süresinin başlangıcından önce yayımlanan son veri ile sona ermesinden önceki son veri arasında (sürmekte olan bir görev süresi için en güncel veri) okunur ve tam olarak aynı zaman aralığında OECD'nin geneliyle karşılaştırılır.
9 iyileşen, 2 kötüleşen, 0 sabit, 3 değer yargısı içermeyen
Bu dönem için yayımlanmış veri bulunmadığından gösterilmiyor: Elektrikte yenilenebilir enerjinin payı.
Grafiklerin okunması: Türkiye (mavi) ve OECD (gri) eğrileri, seçilen dönemin başında aynı noktadan başlar; oranlarda 0 (fark puan olarak), düzeylerde 100. Açık renkli çizgi: dönemden önce. Şeritler: görev dönemleri.
Ekonomi
- Reel GSYHİyileşme+38,8 %OECD: +15,4 %
$2.388bn PPP (Ç2 2018) → $3.314bn PPP (Ç2 2026)
OECD'den daha iyi · yayımlanan son veri
Enflasyondan arındırılmış GSYH'nin kümülatif büyümesi (zincirlenmiş hacim, mevsimsel düzeltilmiş üç aylık veriler; OECD toplamıyla karşılaştırmak için satın alma gücü paritesine göre dolar cinsinden).
Kartı görün: GSYH büyümesiKaynak: OECD QNA (B1GQ, USD PPP, chain-linked volumes)
- Kişi başına reel GSYHİyileşme+31,6 %OECD: +10,2 %
142,1 (Ç2 2018) → 187,0 (Ç1 2026)
OECD'den daha iyi · yayımlanan son veri
Kişi başına reel GSYH'nin üç aylık endeksi (OECD hane halkı göstergeleri paneli).
Kartı görün: Kişi başına GSYH, hacimKaynak: OECD Household dashboard (B1GQ_R_POP)
- İmalat üretimiİyileşme+34,9 %OECD: +0,3 %
112,1 (Haz 2018) → 151,2 (Eyl 2026)
OECD'den daha iyi · yayımlanan son veri
İmalat sanayii üretim endeksi, aylık, mevsimsel düzeltilmiş.
Kartı görün: Sanayi üretimiKaynak: OECD KEI (PRVM, manufacturing)
İstihdam
- İşsizlik oranıİyileşme−2,3 ptsOECD: −0,5 pt
10,7 % (Haz 2018) → 8,4 % (Eyl 2026)
OECD'den daha iyi · yayımlanan son veri
İşsizlerin işgücüne oranı (%), OECD'nin uyumlaştırılmış (ILO) tanımı, aylık, mevsimsel düzeltilmiş.
- 15-24 yaş işsizliğiİyileşme−4,5 ptsOECD: −0,2 pt
19,3 % (Haz 2018) → 14,8 % (Eyl 2026)
OECD'den daha iyi · yayımlanan son veri
Kartı görün: Genç işsizliği (15-24)Kaynak: OECD Labour Force Statistics (15-24)
- 15-64 yaş istihdam oranıİyileşme+2,6 ptsOECD: +2,1 pts
52,2 % (Ç2 2018) → 54,8 % (Ç2 2026)
OECD'den daha iyi · yayımlanan son veri
15-64 yaş grubunda çalışanların payı, üç aylık, mevsimsel düzeltilmiş.
Kartı görün: İstihdam oranı (15-64)Kaynak: OECD Labour Force Statistics (15-64)
- 55-64 yaş istihdam oranıİyileşme+2,3 ptsOECD: +4,3 pts
35,6 % (Ç2 2018) → 37,9 % (Ç2 2026)
OECD'den daha kötü · yayımlanan son veri
Kartı görün: Yaşlı istihdam oranı (55-64)Kaynak: OECD Labour Force Statistics (55-64)
Fiyatlar ve satın alma gücü
- Tüketici fiyatlarıDeğerlendirme yok+1.122,1 %OECD: +44,5 %
200,4 (Haz 2018) → 2.448,6 (Eyl 2026)
OECD'den daha kötü · yayımlanan son veri
TÜİK tüketici fiyat endeksinin (2010 = 100) birikimli artışı, BIS uzun serilerinden okunmuştur: OECD kopyası Aralık 2025'te sona ermektedir. OECD'dekinden daha düşük bir artış avantaj olarak okunur.
Kartı görün: Enflasyon (TÜFE)Kaynak: BIS BIS long CPI series (TurkStat, 2010 = 100)
Kamu maliyesi
- Kamu dengesi (GSYH'nin %'si)Kötüleşme−0,3 ptOECD: yok
−2,4 % (2017) → −2,8 % (2025)
yayımlanan son veri
Genel yönetimin net borç verme veya borçlanma durumu (yalnızca merkezi yönetim değil, tüm yönetim kademeleri). Negatif = açık. Türkiye için: IMF (Dünya Ekonomik Görünümü), yalnızca gerçekleşen yıllar; OECD ile karşılaştırma yoktur (OECD Ekonomik Görünümü'nde Türkiye'ye ait borç verisi bulunmaz).
- Kamu borcu (GSYH'nin %'si)İyileşme−3,3 ptsOECD: yok
26,9 % (2017) → 23,7 % (2025)
yayımlanan son veri
Ulusal hesaplar anlamında genel yönetim brüt borcu. Türkiye için: IMF (Dünya Ekonomik Görünümü), yalnızca gerçekleşen yıllar; OECD ile karşılaştırma yoktur (OECD Ekonomik Görünümü'nde Türkiye'ye ait borç verisi bulunmaz).
- Kamu harcamaları (GSYH'nin %'si)Değerlendirme yok−0,7 ptOECD: yok
33,0 % (2017) → 32,3 % (2025)
yayımlanan son veri
Değer yargısı içermez: düzeyi ortak bir tercihtir. Türkiye için: IMF (Dünya Ekonomik Görünümü), yalnızca gerçekleşen yıllar; OECD ile karşılaştırma yoktur (OECD Ekonomik Görünümü'nde Türkiye'ye ait borç verisi bulunmaz).
- Kamu gelirleri (GSYH'nin %'si)Değerlendirme yok−1,0 ptOECD: yok
30,6 % (2017) → 29,5 % (2025)
yayımlanan son veri
Vergiler, katkı payları ve genel hükümetin diğer gelirleri. Değer yargısı içermez. Türkiye için: IMF (Dünya Ekonomik Görünümü), yalnızca gerçekleşen yıllar; OECD ile karşılaştırma yoktur (OECD Ekonomik Görünüm raporlarında Türkiye'ye ait borç verisi yer almaz).
Toplumsal uyum ve eğitim
- Doğumda beklenen yaşam süresiİyileşme+0,4 yearOECD: +0,5 year
77,0 years (2017) → 77,4 years (2024)
OECD'den daha kötü · yayımlanan son veri
Dünya Bankası, ulusal verilere dayanarak.
Kartı görün: Yaşam beklentisiKaynak: World Bank SP.DYN.LE00.IN
İklim ve enerji
- Sera gazı emisyonlarıKötüleşme+14,3 %OECD: −8,0 %
534 Mt (2017) → 611 Mt (2025)
OECD'den daha kötü · yayımlanan son veri
Arazi kullanımı (LULUCF) hariç, milyon ton CO₂ eşdeğeri (EDGAR, Avrupa Komisyonu, 2026 baskısı).
Okuma: “İyileşme” / “Kötüleşme”, bir vatandaş açısından değişimin yönünü (daha az işsizlik, daha çok istihdam…) gösterir; bir nedeni değil. Düzeyi siyasi bir tercihe bağlı olan gösterge (harcamalar, gelirler) değer yargısı olmadan sunulur. Zaman aralığı iki verisi arasındaki sürenin yarısından azını kapsayan bir değişim gösterilmez (değerlendirmek için erken). Kaynaklar: OECD, BIS, IMF, Dünya Bankası, EDGAR, Ember, veriler 15 Kasım 2026'da alınmıştır.
Seçilen dönem için göstergelerin tam tablosunu göster
| Gösterge | Dönem başı | Dönem sonu | Değişim | OECD (aynı dönem) | Yorum |
|---|---|---|---|---|---|
| Reel GSYH | $2.388bn PPP (Ç2 2018) | $3.314bn PPP (Ç2 2026) | +38,8 % | +15,4 % | İyileşme |
| Kişi başına reel GSYH | 142,1 (Ç2 2018) | 187,0 (Ç1 2026) | +31,6 % | +10,2 % | İyileşme |
| İmalat üretimi | 112,1 (Haz 2018) | 151,2 (Eyl 2026) | +34,9 % | +0,3 % | İyileşme |
| İşsizlik oranı | 10,7 % (Haz 2018) | 8,4 % (Eyl 2026) | −2,3 pts | −0,5 pt | İyileşme |
| 15-24 yaş işsizliği | 19,3 % (Haz 2018) | 14,8 % (Eyl 2026) | −4,5 pts | −0,2 pt | İyileşme |
| 15-64 yaş istihdam oranı | 52,2 % (Ç2 2018) | 54,8 % (Ç2 2026) | +2,6 pts | +2,1 pts | İyileşme |
| 55-64 yaş istihdam oranı | 35,6 % (Ç2 2018) | 37,9 % (Ç2 2026) | +2,3 pts | +4,3 pts | İyileşme |
| Tüketici fiyatları | 200,4 (Haz 2018) | 2.448,6 (Eyl 2026) | +1.122,1 % | +44,5 % | Değerlendirme yok |
| Kamu dengesi (GSYH'nin %'si) | −2,4 % (2017) | −2,8 % (2025) | −0,3 pt | – | Kötüleşme |
| Kamu borcu (GSYH'nin %'si) | 26,9 % (2017) | 23,7 % (2025) | −3,3 pts | – | İyileşme |
| Kamu harcamaları (GSYH'nin %'si) | 33,0 % (2017) | 32,3 % (2025) | −0,7 pt | – | Değerlendirme yok |
| Kamu gelirleri (GSYH'nin %'si) | 30,6 % (2017) | 29,5 % (2025) | −1,0 pt | – | Değerlendirme yok |
| Doğumda beklenen yaşam süresi | 77,0 years (2017) | 77,4 years (2024) | +0,4 year | +0,5 year | İyileşme |
| Sera gazı emisyonları | 534 Mt (2017) | 611 Mt (2025) | +14,3 % | −8,0 % | Kötüleşme |
Güçlü ve zayıf yönler
Verilerin iki görev dönemi hakkında söyledikleri (Temmuz 2018 öncesindeki son veri → son veri). Rakamlar yukarıdaki tablodan alınmıştır.
İyileşenler
- Büyüme. GSYH 2018'in 2. çeyreğinden bu yana %38,8, kişi başına GSYH %31,6 arttı; OECD'de bu oranlar %15,4 ve %10,2.
- İşsizlik. Haziran 2018'de %10,7 iken Eylül 2026'da %8,4; 15-24 yaş grubunda %19,3'ten %14,8'e.
- Yenilenebilir elektrik. Yenilenebilirlerin payı, on iki aylık kayan dönemde Mayıs 2023'ten Eylül 2026'ya %40,1'den %54,3'e yükseldi; OECD'de bu oran %37,7.
Kötüleşenler
- Enflasyon. Tüketici fiyatları Haziran 2018'den Eylül 2026'ya 12,2 kat arttı (OECD'de %44,5).
- Emisyonlar. Sera gazı emisyonları 2017 ile 2025 arasında %14,3 arttı; OECD'nin emisyonları ise %8,0 azaldı.
- İstihdam. 15-64 yaş istihdam oranı yalnızca %52,2'den %54,8'e çıktı; 55-64 yaşta oran %37,9'da kalıyor, OECD'de ise %65,6.
Vaatler: yerine getirildi mi, getirilmedi mi?
2023 kampanyasının başlıca taahhütleri ve akıbetleri. Durum, resmî açıklamalara ve kaynak olarak belirtilen yayımlanmış rakamlara dayanır; “sürüyor”, süresi, yani 2028'deki görev döneminin sonu henüz gelmemiş bir taahhüdü belirtir. İlk görev dönemi (2018-2023) için burada izlenen taahhüt yoktur.
2023 kampanyasının taahhütleri (2023-2028)
- SürüyorGöç
Kuzey Suriye'de yaklaşık 200.000 konut inşa ederek yaklaşık bir milyon Suriyeli mültecinin gönüllü dönüşünü sağlamak.
Değerlendirmeyi görGizle8 Aralık 2024'te Beşar Esad'ın devrilmesinden bu yana İçişleri Bakanlığına göre 667.565 Suriyeli gönüllü olarak döndü (4 Mayıs 2026); BMMYK 30 Nisan 2026 itibarıyla 639.995 kişi sayıyor.[8],[9]
- SürüyorGüvenlik
PKK ile silahlı çatışmaya son vermek (“terörsüz Türkiye”).
Değerlendirmeyi görGizlePKK, Mayıs 2025'te kendini feshetmeye karar verdi ve 11 Temmuz 2025'te sembolik olarak 30 silahı yaktı; Meclis, 10 Ağustos 2026'da sürecin çerçeve yasasını kabul etti. Tam silahsızlanmanın gerçekleştiği henüz doğrulanmış değil.[10]
- SürüyorKurumlar
Türkiye'ye yeni bir “sivil” anayasa kazandırmak.
Değerlendirmeyi görGizleİktidardaki AK Parti, taslağını Eylül 2026'da tamamladığını açıkladı; taslak henüz Meclis'e sunulmadı.[11]
Bağlam: dönemin olayları
Bir bilanço bağlamından bağımsız okunmaz: görev dönemlerine damga vuran olaylar.
22 Haziran 2023
Ortodoks para politikasına dönüş
28 Mayıs 2023'te yeniden seçilen Recep Tayyip Erdoğan, Mehmet Şimşek'i Hazine ve Maliye Bakanlığına atadı. Üç hafta sonra merkez bankası, politika faizini %8,5'ten %15'e yükseltti; bu, enflasyona rağmen yıllarca süren indirimlerin ardından yapılan ilk artış oldu.[1]
31 Mart 2024
Yerel seçimlerde yenilgi
Ana muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), 1977'den bu yana ilk kez yerel seçimlerde birinci parti oldu ve İstanbul ile Ankara'yı korudu.[2]
19 Mart 2025
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı'nın tutuklanması
CHP'li İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, cumhurbaşkanı adayı olarak belirlenmesinden birkaç gün önce yolsuzluk ve terör suçlamalarıyla gözaltına alındı; ardından ülke genelinde protestolar yapıldı.[3]
Citoyen'in izlediği reformlar
Dönemin, ayrıntılı bir bilgi sayfası bulunan (takvim, tedbirler, tartışma, izlenecek göstergeler) başlıca reformları.
Şimdi ne olacak
Recep Tayyip Erdoğan, 2003'ten bu yana önce başbakan, ardından cumhurbaşkanı olarak Türkiye'yi yönetiyor; mevcut görev dönemi 3 Haziran 2023'te başladı. İşte hükümetin önümüzdeki yıllar için öngörüleri; bilinen son rakam ve Merkez Bankası'nın tahminleriyle birlikte.
Hükümetin açıkladığı rakamlar
Eylül 2026 Orta Vadeli Program'daki büyüme tahminleri ve enflasyon hedefleri.
| Gösterge | Bilinen son rakam | Tahmin tarihi: | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Reel GSYH büyümesiyıllık ortalama | 2,6 %Ç2 2026, bir yıllık | Hükûmet (Eylül 2026) | 3,3 % | 4,2 % | 4,6 % | 5,0 % |
| EnflasyonAralık ayında, yıllık | 29,7 %Eylül 2026, bir yıllık | Hükûmet (Eylül 2026) | 28,4 % | 21,0 % | 13,5 % | 9,0 % |
| Merkez Bankası (Kasım 2026) | 29,5 % | 21,0 % | 13,5 % | 9,0 % |
Program, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından 6 Eylül 2026'da sunuldu; 2027 bütçesinin çerçevesini oluşturuyor. 2026 rakamları tahmin, 2027-2029 rakamları ise büyüme için projeksiyon, enflasyon için hedeftir.
Takip edilecek fark: her yılın gerçekleşen değeri, yayımlanır yayımlanmaz açıklanan rakamla karşılaştırılacaktır. Bu bir okuma aracıdır, bir yargı değildir: bir fark, izlenen politikadan olduğu kadar öngörülmeyen bir ekonomik gelişmeden de kaynaklanabilir.
2027'den itibaren Merkez Bankası'nın rakamları, Kasım 2026'da hükümetin programı dikkate alınarak yükseltilen ara hedefleridir: bu nedenle programla örtüşür ve bağımsız bir görüş oluşturmaz. Merkez Bankası, 2026 için hükümetten daha yüksek enflasyon öngörüyor. Büyüme tahmini yayımlamıyor.
Yaklaşan takvim
Reform fişlerimizde izlenen yasaların belirlediği tarihler. Her bir sürenin sonucu önceden bilinmemektedir.
Önümüzdeki 6 ay içinde
- 2027Fiyat mekanizmasının ve tahsisat iade yükümlülüğünün bulunduğu ilk sistem yılı7552 sayılı İklim Kanunu ve Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (ETS), 2025
- 27 Ocak 2027Pilot uygulamadaki tesislerin ilk izleme metodolojisi planlarını sunması için son tarih7552 sayılı İklim Kanunu ve Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (ETS), 2025
12 ila 24 ay arası
- 31 Aralık 2027İdarelerin planlama araçlarını hazırlaması veya uyarlaması ve yerel iklim eylem planları için son tarih7552 sayılı İklim Kanunu ve Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (ETS), 2025
- Temmuz 2028ETS kapsamındaki tesislerin sera gazı emisyon izni alması için tanınan üç yıllık sürenin sonu7552 sayılı İklim Kanunu ve Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (ETS), 2025
Görev süresinin sonuna kadar
- 1 Ocak 2030Beş takvim yılı içinde mahsup edilemeyen KDV, devreden bakiyeden çıkıyor7524 sayılı Kanun, vergi kanunlarında değişiklik (2024)
Bilinmeyenler
- Program ve Merkez Bankası'nın hedefleri her yıl revize edilir: sonraki rakamlar, bunlar silinmeden buraya eklenecektir.
Kaynaklar : T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Orta Vadeli Program (2027-2029) Basın Duyurusu (6 Eyl 2026) · Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Enflasyon Raporu Bilgilendirme Toplantısı 2026-IV, konuşma metni (Dr. Fatih Karahan) (12 Kas 2026)
Yöntem
Bir görev döneminin başında ve sonunda hangi değer alınır? O tarihte dönemi sona ermiş olan son veri. 9 Temmuz 2018'de başlayan bir görev dönemi için: aylık seride Haziran 2018, üç aylık seride 2018'in 2. çeyreği, yıllık seride 2017. Devam eden bir görev dönemi, yayımlanan son veriyle sona erer. Bir değişim, yalnızca seçilen dönem iki verisi arasındaki aralığın en az yarısını kapsıyorsa gösterilir.
Neden OECD'nin bütünüyle karşılaştırılır? Değişimlerin bir kısmı ortak şoklardan (Covid, enerji fiyatları, faiz oranları) kaynaklanır. Aynı dönemde toplam göstergenin (OECD) değişimi bir referans noktası olarak kullanılır: “daha iyi”, ülkenin nedeni ne olursa olsun bu dönemde söz konusu referanstan daha iyi performans gösterdiği anlamına gelir.
Bu bilançonun söylemedikleri. Bilanço nedenleri değil, değişimleri ölçer: bir görev döneminde iyileşen bir gösterge, izlenen politikalara borçlu olmak zorunda değildir; tersi de geçerlidir. Bilanço, 9 Temmuz 2018'de başlayan cumhurbaşkanlığı sistemiyle başlar: Recep Tayyip Erdoğan'ın Başbakan olarak (2003-2014) ve ardından eski sistemde Cumhurbaşkanı olarak (2014-2018) geçirdiği yıllar yer almaz. Kamu hesapları IMF'den gelir ve OECD ile karşılaştırması yoktur. Elektrikte yenilenebilir enerjinin payı için 2019 öncesinde bir başlangıç noktası yoktur: yalnızca ikinci görev dönemi için okunabilir.
Kaynaklar
- Göstergeler. OECD (üç aylık ulusal hesaplar, temel ekonomik göstergeler, işgücü anketleri), BIS (uzun tüketici fiyatı serileri), IMF (Dünya Ekonomik Görünümü), Dünya Bankası (yaşam beklentisi), EDGAR (emisyonlar) ve Ember (elektrik), Türkiye ve OECD toplamı, 15 Kasım 2026'da scripts/analyses/build-mandate-data.py ile alınmıştır.OECD Data ExplorerIMF
- Görev dönemi tarihleri. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, resmî biyografi (Citoyen'in görev dönemleri veri seti).tccb.gov.tr
- [1] Turkish Central Bank raises interest rate from 8.5% to 15% · Medyascope · ikincil kaynak
- [2] Local elections victory is Turkish main opposition party’s first national polls win since 1977 · bne IntelliNews · ikincil kaynak
- [3] Türkiye: Istanbul mayor detained · Human Rights Watch · ikincil kaynak
- [4] Erdoğan’s promise to build homes for earthquake victims within a year remains unfulfilled · Turkish Minute · ikincil kaynak
- [5] Turkish president hails largest reconstruction mobilization as 455,000th disaster home delivered · Anadolu Ajansı · ikincil kaynak
- [6] Enflasyon 2026'da tek haneye düşecek: Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz · Hürriyet Daily News · ikincil kaynak
- [7] Türkiye'de yıllık enflasyon yüzde 29,77'ye yükseldi · Hürriyet Daily News · ikincil kaynak
- [8] Türkiye, mültecilerin dönüşü için Suriye'de konut projesini başlattı · Al-Monitor · ikincil kaynak
- [9] Esad'ın düşmesinden bu yana 640.000 Suriyeli Türkiye'den evine döndü: BMMYK · Turkish Minute · ikincil kaynak
- [10] Meclis, Terörsüz Türkiye yol haritası yasasını net bir çoğunlukla kabul etti · Yetkin Report · ikincil kaynak
- [11] Türkiye'de AK Parti yeni anayasa çalışmalarının büyük bölümünü tamamladı · Daily Sabah · ikincil kaynak
